یک تصمیم تا جهش یکساله ۱۰ هزار مگاواتی برق کشور
یک تصمیم تا جهش یکساله ۱۰ هزار مگاواتی برق کشور
در حالی که ناترازی برق و محدودیت گاز فشار فزاینده‌ای بر شبکه برق کشور وارد کرده، کارشناسان معتقدند توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی می‌تواند تنها در یک سال ۱۰ گیگاوات ظرفیت جدید ایجاد کرده و مسیر عبور از خاموشی‌ها را هموار کند.

به گزارش پایگاه خبری شباویز به نقل از خبر گزاری فارس،در شرایطی که صنعت برق کشور با ناترازی و محدودیت منابع گازی مواجه است، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به‌ویژه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس و پشت‌بامی به‌عنوان یکی از گزینه‌های مهم برای افزایش ظرفیت تولید برق مطرح می‌شود.

یاسین جوادی، کارشناس حوزه انرژی، با اشاره به ضرورت توسعه این نوع نیروگاه‌ها اظهار کرد که توسعه نیروگاه‌های متمرکز علاوه بر اینکه سرمایه‌بر است، با چالش‌هایی مانند تأمین زمین، اخذ مجوز و تأمین سوخت نیز مواجه است. همچنین برای اتصال گسترده نیروگاه‌های تجدیدپذیر به شبکه، توسعه زیرساخت‌های انتقال برق هزینه‌بر و زمان‌بر خواهد بود.

وی افزود: «یکی از مزیت‌های جدی پنل‌های خورشیدی پشت‌بامی نسبت به نیروگاه‌های متمرکز این است که تولید برق در نزدیکی محل مصرف انجام می‌شود. در چنین شرایطی بدون نیاز به توسعه گسترده زیرساخت شبکه، امکان افزایش ظرفیت تولید فراهم می‌شود و حتی ظرفیت شبکه برای اتصال نیروگاه‌های بیشتر نیز افزایش پیدا می‌کند».

چالش های توسعه نیروگاه‌های متمرکز خورشیدی

این کارشناس انرژی با اشاره به چالش تأمین زمین برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی متمرکز گفت که یکی از چالش‌های مهم در توسعه تجدیدپذیرها تأمین زمینی است که در نزدیکی پست برق قرار داشته باشد؛ چراکه در غیر این صورت نیاز به احداث پست یا خطوط انتقال جدید ایجاد می‌شود که می‌تواند تا حدود ۳۰ درصد هزینه پروژه را افزایش دهد.

جوادی ادامه داد: «در حال حاضر میان برخی دستگاه‌ها از جمله سازمان امور اراضی و شرکت‌های برق منطقه‌ای درباره نحوه تخصیص زمین برای نیروگاه‌های تجدیدپذیر بحث‌هایی وجود دارد که همین مسئله روند توسعه این نیروگاه‌ها را با چالش مواجه کرده است. در مقابل، پنل‌های پشت‌بامی چنین مشکلی ندارند؛ زیرا مشترکانی که پشت‌بام خود را در اختیار قرار می‌دهند خودشان مصرف‌کننده برق هستند و شبکه برق از قبل تا محل مصرف آن‌ها توسعه یافته است.

وی با اشاره به موانع توسعه پنل‌های خورشیدی پشت‌بامی در کشور تصریح کرد که چالش‌های اصلی در این حوزه بیشتر از جنس رگولاتوری، مدیریتی و پلتفرمی است. اگر این مسائل حل شود و راهکارهای مناسب برای آن‌ها در نظر گرفته شود، سرعت توسعه ظرفیت تجدیدپذیر در کشور می‌تواند به‌صورت انفجاری افزایش پیدا کند.

به گفته جوادی، در صورت فراهم شدن سازوکارهای مناسب تأمین مالی و ایجاد زیرساخت‌های نرم لازم، این امکان وجود دارد که تنها در یک سال تا ۱۰ گیگاوات ظرفیت جدید برق تجدیدپذیر از طریق نصب پنل‌های خورشیدی روی پشت‌بام خانه‌ها در کشور ایجاد شود.

هم‌زمانی تولید برق خورشیدی با اوج مصرف

این کارشناس انرژی در پاسخ به برخی شبهات درباره پنل‌های خورشیدی از جمله بازگشت سرمایه یا تولید نکردن برق در شب گفت: «در توسعه ظرفیت تولید برق باید همواره به پروفیل مصرف توجه کرد و متناسب با آن برنامه‌ریزی انجام داد.

اگر پروفیل مصرف برق در کشور را در بازه ۲۴ ساعته بررسی کنیم، دو پیک اصلی مصرف مشاهده می‌شود؛ یکی در حوالی ساعت ۲ بعدازظهر که حدود دو ساعت ادامه دارد و دیگری در شب که البته قله آن از پیک ظهر پایین‌تر است».

وی ادامه داد: از نظر سالانه نیز مصرف برق در تابستان به‌مراتب بیشتر از زمستان و بهار است. در صنعت برق ایران تا پیش از این بیشتر با مسئله پیک مصرف مواجه بوده‌ایم و معمولاً توان تأمین بار پایه وجود داشته است.

به‌عنوان مثال در طول حدود ۱۶۵ روز سال، مصرف برق کشور هیچ‌گاه کمتر از ۴۰ هزار مگاوات نبوده و در بسیاری از روزها از این رقم بیشتر نیز شده است.

جوادی با اشاره به هم‌زمانی تولید برق خورشیدی با زمان اوج مصرف در ایران گفت: «یکی از مزیت‌های مهم ایران نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی این است که اوج تولید برق خورشیدی تقریباً با اوج مصرف برق در کشور هم‌زمان است.

در ایران به دلیل مصرف بالای سیستم‌های سرمایشی در تابستان، اوج مصرف در همین دوره اتفاق می‌افتد؛ در حالی که در بسیاری از کشورهای اروپایی اوج مصرف در زمستان و به دلیل نیاز به گرمایش است». طبق پژوهش‌های وزارت نیرو و اندیشکده‌ها اگر۳۰ الی ۳۳ درصد ظرفیت کل تامین برق ما تجدید پذیر باشد ما در نقطه بهینه تامین در نقطه اقتصادی و فنی خواهیم بود.

سهم فعلی انرژی خورشیدی در سبد برق

وی درباره سهم فعلی انرژی خورشیدی در سبد برق کشور نیز گفت: «در حال حاضر کمتر از ۱۰ درصد از برق کشور از انرژی خورشیدی تأمین می‌شود. البته در برخی آمارها نیروگاه‌های برق‌آبی نیز در دسته تجدیدپذیرها محاسبه می‌شوند، اما حتی با در نظر گرفتن برنامه دولت برای افزودن حدود ۵ هزار مگاوات ظرفیت جدید نیز سهم تجدیدپذیرها همچنان کمتر از ۱۰ درصد باقی می‌ماند».

این کارشناس ارشد انرژی ادامه داد: با توجه به پروفیل مصرف برق در ایران، اگر ظرفیت تولید برق کشور را حدود ۱۰۰ هزار مگاوات در نظر بگیریم، مطلوب است که بین ۲۰ تا ۳۰ هزار مگاوات آن از طریق انرژی خورشیدی و سایر تجدیدپذیرها تأمین شود.

اگر بخش قابل توجهی از این ظرفیت به‌صورت پنل‌های خورشیدی پشت‌بامی توسعه پیدا کند، می‌تواند هزینه‌های تولید و مصرف برق را برای کشور کاهش دهد»

پلتفرم‌ها، حلقه اتصال مردم به تولید برق

جوادی در پایان با اشاره به ضرورت مشارکت مردم در توسعه تولید برق گفت که اگر بتوانیم از ظرفیت مردم برای تولید برق استفاده کنیم، توسعه ظرفیت تولید به‌صورت جدی و فزاینده اتفاق خواهد افتاد.

با این حال در حال حاضر زیرساخت‌های اداری و بروکراتیک لازم برای چنین مشارکتی در کشور به‌طور کامل فراهم نیست. وی خاطرنشان کرد که در سال‌های اخیر برخی استارت‌آپ‌ها تلاش کردند به‌عنوان واسطه برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی فعالیت کنند، اما با چالش‌هایی مواجه شدند.

اگر نهادهای مسئول به جای تمرکز صرف بر تأمین مالی و زمین برای نیروگاه‌های متمرکز، همکاری مؤثرتری با پلتفرم‌های اقتصاد دیجیتال برای اتصال دولت و مردم در توسعه پنل‌های خورشیدی پشت‌بامی شکل دهند، می‌توان امیدوار بود که کشور در سال‌های آینده بدون نگرانی از قطعی برق برای مردم و صنایع از دوره‌های اوج مصرف عبور کند.

بازدیدها: 2