به گزارش پایگاه خبری شباویز به نقل از خبر گزاری فارس،کویتیها از روزهای پنجشنبه هراس دارند؛ روزی که فهرست جدید شهروندانی که به فرمان امیر این کشور، شیخ مشعل الصباح، تابعیتشان سلب شده است، منتشر میشود.
ناظران حقوق بشری میگویند از ماه مه ۲۰۲۴ تاکنون، حدود ۷۰ هزار نفر به همراه افراد تحت تکفلشان ــ معادل حدود ۱۶ درصد از شهروندان کویت ــ تابعیت خود را از دست دادهاند.
این افراد همچنین حق برخورداری از مشاغل دائمی دولتی، خدمات درمانی رایگان و مالکیت خانه یا کنترل شرکتها را نیز از دست میدهند. برخی شهروندان کویتی میگویند شدت این تحقیر به حدی بوده که شماری از افراد دست به خودکشی زدهاند.
در بحرین نیز وضعیت بحرانی حاکم است، تاکنون ۵۸ عالم شیعه بازداشت شده و صدها نفر دیگر سلب تابعیت شدهاند، اکثریت این کشور با شیعیان است و دولت منامه همه آنها را یک تهدید بالقوه تلقی میکند.اکونومیست در گزارشی نوشت: کویت تنها کشور منطقه نیست که با چنین وضعیتی روبهرو است.
کشورهای حاشیه خلیج فارس با چشماندازی راهبردی و نگرانکننده مواجهاند؛ ایران و گروههای همپیمان آن در عراق موشکهایی به سوی این کشورها شلیک کردهاند، کنترل تهران بر تنگه هرمز صادرات نفت و گاز را با محدودیت روبهرو کرده است، حمایت آمریکا دیگر مانند گذشته قابل اتکا به نظر نمیرسد و مدل اقتصادی این کشورها نیز در معرض خطر قرار گرفته است.
خفقان و حکومت نظامی طبق این گزارش، از آنجا که حاکمان عربی خلیج فارس قادر به مهار این تهدیدها نیستند، به نظر میرسد در تلاشاند با نمایش اقتدار در داخل کشور، قدرت خود را حفظ کنند.آنان در سایه جنگ، تدابیر فوقالعادهای مشابه حکومت نظامی به اجرا گذاشتهاند.
در سراسر منطقه خلیج فارس، دهها هزار نفر تابعیت خود را از دست دادهاند یا از کشور اخراج شدهاند. بیش از هزار نفر نیز بازداشت شدهاند که در میان آنان مهاجرانی در امارات دیده میشوند که به فیلمبرداری از حملات موشکی متهم شدهاند.
کویت نیز در ماه آوریل شرایط دریافت تابعیت را سختتر کرد. شیخ مشعل این روند را «پاکسازی ملی» توصیف کرده است.همه کشورهای خلیج فارس به جز عمان، شیعیان خود را بهعنوان نیروهای بالقوه وفادار به ایران تلقی کردهاند.
امارات متحده عربی که میزبان صدها هزار ایرانی است، بیمارستانها، مدارس و باشگاههای ایرانی را تعطیل کرده است. همچنین برخی از ساکنان ایرانی هنگام تلاش برای بازگشت به این کشور با ممانعت روبهرو شدهاند.
یکی از اعضای خاندان سلطنتی کویت به اکونومیست گفت: «با توجه به خروج گسترده خارجیها در دوران جنگ، باید بهشدت به نیروی انسانی نیاز داشته باشیم، اما مسئولان متوجه نیستند که در حال فراری دادن جمعیت خود هستند.» یک مقام ناراضی امنیتی نیز با صراحت بیشتری میگوید: «انگار سرطان تمام کویت را فرا گرفته است. همه ما مظنون به شمار میرویم.»
بازگشت دیکتاتوری تمامعیار در کویت
شیخ مشعل حتی پیش از آغاز جنگ نیز جایگاه کویت بهعنوان تنها نمونه نسبتاً مردمسالار در میان حکومتهای اقتدارگرای خلیج فارس را کنار گذاشته بود. او در مه ۲۰۲۴ پارلمان منتخب این کشور را که سابقه آن به سال ۱۹۳۸ بازمیگردد، تعلیق کرد و از آن زمان تاکنون با فرمانهای حکومتی کشور را اداره میکند.
اما پس از آغاز جنگ، سیاستهای او سختگیرانهتر شده است. برنامههای گفتوگومحور تلویزیونی ممنوع شدهاند، دیوانیهها ــ محافل سنتی بحث و گفتوگو در کویت ــ تعطیل شدهاند و محدودیتهای رسانهای حتی گروههای واتساپ سه نفره یا بیشتر را نیز دربر گرفته است.
انتخابات شوراهای شهری نیز لغو شدهاند. یکی از استادان دانشگاه میگوید: «ما به یک دیکتاتوری تبدیل شدهایم.»در ادامه گزارش اکونومیست آمده است: برخی تحلیلگران امنیتی در خلیج فارس نگراناند که این پاکسازیها موجب بیثباتی در کشورهای کوچکتر منطقه شود. این کشورها ثروتمند هستند، اما جمعیت اندکی دارند و نرخ زاد و ولد در آنها پایین است.
در عین حال همسایگان بزرگتری همچون ایران، عراق و عربستان سعودی بر آنها سایه افکندهاند.در میان افرادی که تابعیتشان سلب شده، زنان خارجی همسر شهروندان کویتی، مدیران صنعت نفت، بانکداران و حتی سفیر کویت در انگلیس نیز دیده میشوند. تغییر مداوم معیارهای سلب تابعیت، فضای نااطمینانی ایجاد کرده است.
یک فعال جامعه مدنی که فاقد تابعیت است، میگوید: «چرا باید جانم را برای کشوری فدا کنم که فقط مرا طرد میکند؟» یک ژنرال بازنشسته که در سال ۱۹۹۱ کویتیها را برای مقابله با اشغال عراق بسیج کرده بود نیز با او همنظر است و میگوید: «مطمئن نیستم امروز همه حاضر باشند برای کشور بجنگند.»
طبق گزارش اکونومیست، فشار بر شیعیان و ساکنان قدیمی ایرانیتبار، احساسات فرقهای را که در سالهای اخیر رو به کاهش بود، دوباره زنده کرده است. امارات برخی مساجد شیعیان را تعطیل کرده و دهها شیعه، از جمله دستکم دو مقام رسمی، را به اتهام عضویت در یک گروه تروریستی شیعه بازداشت کرده است.
به نوشته این نشریه، بسیاری از شیعیان برای نشان دادن وفاداری خود، تصاویر حاکمان را جایگزین عکسهای پروفایل خود در شبکههای اجتماعی کردهاند و حتی انگشترهای نقرهای سنتی خود را کنار گذاشتهاند؛ اما این اقدامات نیز چندان مؤثر نبوده است. یک افسر ارشد در کویت میگوید صدها شیعه در ساختارهای امنیتی این کشور تنزل رتبه یافتهاند.
در ادامه گزارش این نشریه آمده است: «فشار حکومتها بر جمعیت شیعه همزمان با افزایش نفوذ و جذابیت ایران در میان بخشی از این جوامع بوده است. شیعیان بحرین برای آیتالله سید علی خامنهای، رهبر فقید ایران، مراسم سوگواری برگزار کردند. شیعیان سنتگرا که خواهان جدایی دین از سیاست هستند نیز از این موضوع گلایه دارند که فعالان نزدیک به ایران اکنون نقش پررنگتری یافتهاند».
پایان دوران دبی، آغاز عصر عمان
به نوشته اکونومیست، در این میان، عمان مسیر متفاوتی را در پیش گرفته و روابط خود با ایران را حفظ کرده است. این کشور به دنبال همکاری با ایران برای دریافت عوارض از کشتیهایی است که از تنگه هرمز عبور میکنند. عمان تنها کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس است که پروازهای روزانه خود به ایران را حفظ کرده است.
همچنین در میان وزیران خارجه کشورهای خلیج فارس، تنها وزیر خارجه عمان دفتر یادبود گشودهشده در سفارت ایران پس از شهادت رهبر معظم انقلاب شهید آیتالله خامنهای را امضا کرد.
اکونومیست در تحلیل این وضعیت نوشت که عمان امیدوار است از موقعیت خود بهعنوان یکی از تنها دو کشور منطقه که کاملاً به تنگه هرمز وابسته نیستند، بهره ببرد و جای امارات را بهعنوان مهمترین دروازه تجاری منطقه بگیرد.
در همین راستا، بسیاری از مهاجران خارجی، از جمله ایرانیان مقیم امارات و قطر، در حال انتقال فعالیتهای خود به عمان هستند. هرچند نظام سیاسی عمان همچنان اقتدارگراست، اما برخلاف دیگر کشورهای منطقه، کمتر به سیاستهای هویتی متوسل میشود.
بازار سهام عمان نیز طی یک سال گذشته عملکردی بهتر از سایر بازارهای منطقه داشته است. یک تاجر ایرانی قهوه که بهتازگی دفتر منطقهای خود را به مسقط، پایتخت عمان، منتقل کرده، به اکونومیست گفت: «دوران دبی به پایان رسیده است؛ حالا نوبت عمان است.»
بازدیدها: 1
