تاریخ انتشار : ۱۳۹۴/۹/۳ ۰۸:۰۵ |
کد خبر: ۳۹۵۶۹۶

سرمقاله روزنامه خراسان/ آيا روابط ايران و روسيه راهبردي مي شود؟

« آيا روابط ايران و روسيه راهبردي مي شود؟ » عنوان يادداشت روز روزنامه خراسان به قلم اميرحسين يزدان پناه است که مي‌توانيد آن را در ادامه بخوانيد

« آيا روابط ايران و روسيه راهبردي مي شود؟ » عنوان يادداشت روز روزنامه خراسان به قلم اميرحسين يزدان پناه است که مي‌توانيد آن را در ادامه بخوانيد:

آيا روسيه و ايران مي توانند روابط راهبردي داشته باشند؟ اين پرسش کليدي را خيلي ها اين روزها مطرح مي کنند. موضوعي که در ماه هاي اخير و به ويژه در هفته هاي اخير که اکثر انديشکده ها و تحليل گران غربي به بهانه تحولات ميداني و سياسي سوريه روي روابط ايران و روسيه متمرکز شده اند. به نظر مي رسد پاسخ به اين پرسش بسيار مهم در دورنماي روابط دو کشور و نيز در تاثير گذاري بر تحولات منطقه اي و بين المللي بسيار حائز اهميت خواهد بود. به خصوص اين که وقتي نام روسيه مطرح مي شود برخي به سوابق تاريخي اين کشور رجوع کرده و از سد ه هاي گذشته شاهد مثال مي آورند تا ثابت کنند روسيه امروز همان «روسيه تزاري» است و مانند همان سده ها، قابل اعتماد هم نيست. در حالي که به نظر مي رسد نکته مهمي که اين گونه مفسران در نظر نمي گيرند، شرايط زماني و به طور کلي شرايط و جايگاه هاي دو کشور و تغييرات شگرف ژئو پلتيک جهان است. آن هايي که روسيه را روسيه تزاري قرن هاي 16 و 17 ميلادي مي دانند آيا ايران را هم ايران قجري و ضعيف شده مي پندارند؟ آيا جايگاه امروز ايران در تحولات منطقه و جهان به اندازه همان سال هاست؟! به نظر مي رسد براي تحليل دقيق بايد شرايط را دقيق تر ديد. به خصوص اين که اکنون ديگر موانعي که تا قبل از توافق هسته اي ممکن بود ميان دو کشور باشد، ديگر وجود ندارد. اگر کرملين تا قبل از توافق هسته اي، نگران ظهور يک قدرت نظامي هسته اي بيخ گوشش بود (هرچند ايران هرگز به سمت توليد سلاح هسته اي نمي رفت) اما برجام اکنون برايش اين اطمينان را به وجود آورده که مي تواند از آن به عنوان زمينه اي براي تسهيل روابط در سطح بالا با کشور جنوبي خود برقرار کند. براين اساس به نظر مي رسد پاسخ سوال ابتدايي را بتوان اين طور داد که:
1- نگاهي در روابط سال هاي اخير ايران و روسيه نشان دهنده يک واقعيت است: ايران براي حل مشکلات خود در سطح بين الملل به بازيگران عمده ديگري نياز داشته. نيازي که مسکو آن را برطرف مي‌کرده است؛ در مقابل روسيه براي تحولات محدود منطقه اي به يک کشور در غرب آسيا نياز داشته و تهران نيز تاحد توان خود به اين موضوع پرداخته است. درست است که اين واقعيت را نمي توان از سوابق دو کشور پاک کرد اما واقعيت ديگري که بايد به آن پرداخت تغييرات اساسي است که رخ داده و نديدن اين تغييرات اساسا تحليل ها را دچار نوعي فلج ذاتي مي کند. آن چه در هر تحليل درباره روابط ايران و روسيه بايد ديده شود، اين است که امروز ايران ديگر نه تنها ايران سده هاي گذشته که حتي ايران دهه ها و حتي سال هاي گذشته هم نيست. امروز ايران يک قدرت بلا منازع در منطقه اي است که بسياري از معادلات جهان در آن رقم مي خورد. امروز، در سوريه، عراق، يمن، افغانستان، لبنان و منطقه خليج فارس کمتر تصميمي بدون نظر ايران مي تواند شکل بگيرد. حتي فراتر از منطقه، در معادلات جهاني نيز اين جايگاه کم کم در حال پديدار شدن است. همين که پس از يک اتفاق مانند آن چه در پاريس افتاد، کشورهاي اروپايي از ايران به عنوان راه اصلي مبارزه با تروريسم نام مي برند نشان دهنده پذيرش اين جايگاه در سطح جهاني است. اين که اتحاديه اروپا، رسما در سند راهبردي خود تاکيد مي کند که در روابط خود با تهران بايد فارغ از متحدان و دوستان منطقه اي اش، تصميم بگيرد نشان دهنده جايگاه ايران در معادلاتي فراتر از يک منطقه است. به اين موارد مي توان اظهارات اخير هنري کيسينجر، چاک هيگل، هيلاري کلينتون و ... را نيز اضافه کرد.
2- تنش هاي روسيه با غرب بر سر موضوعات مختلف، پس از فروپاشي شوروي هيچگاه به اندازه اي که اکنون مي بينيم نبوده است. اين تنش ها آنقدر بالاگرفته که غرب حتي روسيه را تحريم اقتصادي کرده و در مقابل روسيه نيز صادرات کالاهاي مهمي را به اروپا و کشورهاي غربي ممنوع کرده است. همه اين ها در حالي است که غرب، حياط خلوت هاي مختلف روسيه (مثل ليبي، مصر،عراق ، قفقاز، گرجستان و...) را يکي پس از ديگري در سال هاي اخير فتح کرده و حتي به اوکراين که ديوار به ديوار روسيه است رسيده. پوتين اکنون دوبار از آمريکايي‌ها ضربه خورده است؛ يک بار از بوش پسر و يک بار از باراک اوباما. از نظر پوتين آمريکايي ها او را «فريب» داده اند. اين نکته را او حدود يک ماه پيش صريحا اعلام کرد.پوتين اکنون درک کرده که توسعه طلبي هاي غرب توقفي ندارد؛ حتي اگر اوکراين باشد آن هم در ديوار به ديوار روسيه. اين تنگناي سياسي از يک سو و فشار اقتصادي تحريم ها از سوي ديگر، روسيه را به اين جمع بندي رسانده است تانوع مواجهه اش با غرب را تغيير داده و به دنبال متحد يا متحداني قابل اعتماد و مستقل از غرب باشد. ويژگي هايي که از نظر روسيه، ايران آن ها را دارد. اين را ديروز پوتين صريحا گفت: «ايران کشوري مستقل، استوار و با دورنمايي بسيار خوب و... متحدي مطمئن و قابل تکيه در منطقه و جهان» است. به نظر مي‌رسد روابط راهبردي با ايران يک الزام اجتناب ناپذير براي روسيه شده و در اين روند ايران نيز بايد به دنبال منافع خود باشد.
جمع‌بندي نهايي همان چيزي است که انديشکده معتبر بروکينگز چند روز قبل در تحليلي در باره روابط ايران و روسيه به کاخ سفيد توصيه کرد: «درحالي که ايران و روسيه روابط خود را نزديک‌تر مي‌کنند؛ آمريکا بايد سياست طولاني مدتي را با توجه به آن طرح‌ريزي کند. زيرا در غير اين صورت با اتحاد ايران و روسيه روبه‌رو خواهد شد که روابط بين‌المللي را تکان خواهد داد.»

دانلود فایل مرتبط با خبر :
Share
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :(اختیاری)پست الکترونیک :(اختیاری)
نظر شما :    
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۷ + ۷ ارسال
395696