تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۵/۲۵ ۰۳:۰۰ |
کد خبر: ۳۹۳۹۴۶

دانلود مقاله رایگان/جرایم رایانه ای

امروز بحث فناورى اطلاعات و ارتباطات نوین،که تجلى روشن آن فضاى‏ تبادل اطلاعات(فضاى سایبر)است،مسئله جدیدى را با عنوان پاسخگویى‏ به سوء استفاده‏هایى که از فضاى تبادل اطلاعات به عمل مى‏آید پیش روى‏ دانشمندان علوم جنائى قرار داده است.این مقاله جرايم رایانه‏اى در ابعاد خرد و کلان را مورد بررسى‏ قرار مى‏دهد.

پایگاه خبری شباویز/دانلود مقاله رایگان/جرایم رایانه ای


پژوهشگر/جبارگل محمدی

چون سرآمد دولت شب های وصل

بگذرد ایام هجران نیز هم

تقدیم به:

پدرومادر مهربانم که سختی را به جان خریدندوخود راسپربلای مشکلات کردندتامن به اینجا برسم

تقدیر وتشکر:

ازتمام اساتید بزرگوار ودوستان عزیزم که برای رسیدن به موفقیت راهنمایی ام کردند.

 

چکیده

 

امروز بحث فناورى اطلاعات و ارتباطات نوین،که تجلى روشن آن فضاى‏ تبادل اطلاعات(فضاى سایبر)است،مسئله جدیدى را با عنوان پاسخگویى‏ به سوء استفاده‏هایى که از فضاى تبادل اطلاعات به عمل مى‏آید پیش روى‏ دانشمندان علوم جنائى قرار داده است.این مقاله  جرايم رایانه‏اى در ابعاد خرد و کلان را مورد بررسى‏ قرار مى‏دهد.این بحث در قالب دو بخش دنبال مى‏شود.در بخش اول،پس‏ از توضیحاتي راجع به تاريخچه جرائم رایانه‏اى،به تعاريف وبرداشت هاي مختلف آن پرداخته وانواع وخصوصيات هركدام را بيان ميكنيم  ودربخش دوم مقاله  به محتواي اين نوع جرايم گوشه چشمي داريم سپس آثار مخرب جرايم رايانه اي را به تفصيل توضيح داده ودر ادامه. نحوه پيشگيري ازاين جرايم وبالاخره در آخر ازجرايم رايانه اي در كشورمان بحث خواهيم كرد                                   

کلید واژه‏ ها:جرم رایانه‏اى- پیشگیرى جرايم رايانه اي –آثار مخرب جرايم رايانه اي

 

مقدمه

بشر در طول حیات خود اعصار گوناگونى را پشت سر گذاشته و هریک از آنها را با الهام از تحول عظیمى که در آن عصر پدید آمده و گامى از رشد و تکامل بشرى را رقم زده نامگذارى کرده است،مانند:عصر آتش،عصر آهن‏ و عصر حاضرکه عصر فناورى اطلاعات و ارتباطات نام گرفته است.

هنوز نیم قرن از اختراع اولین رایانه نمى‏گذرد،آن هم رایانه‏اى سى تنى که‏ البته سرعت عمل آن از ابتدایى‏ترین ماشین حساب‏هاى دیجیتال امروزى نیز کمتر بود، اما به هر حال تحولى شگرف در دنیاى علم و فناورى محسوب‏ مى‏شد و از همین رو رایانه‏ها در این مدت کم به خوبى توانستند جاى خود را در تمامى شئون زندگى انسان باز کنند و به نوعى خود را در تمامى پیشرفت‏ها سهیم سازند.این اقببال عمومى و بهره‏بردارى روزافزون از سیستم‏هاى‏ رایانه‏اى زمانى شتاب بیشترى به خود گرفت که در ابتداى دههء نود میلادى‏ امکان اتصال شدن آنها به یکدیگر در سراسر جهان فراهم شد.در این زمان‏ بود که مشاهده شد مرزها و موانع فیزیکى بى‏اثر شده و به نوعى رؤیاهاى‏ جهانى بشر واقعیت یافته است .اما از آنجا که این پدیدهء شگفت‏انگیز از همان بدو تولد در دسترس‏ همگان قرار گرفت،هرکس مطابق اغراض و مقاصد خود از آن سود مى‏جست و نتیجه آن شد که بعضى از این بهره‏بردارى‏ها جنبه سوء استفاده به‏ خود گرفت و بالطبع سیاستگذاران خرد و کلان را واداشت که تدبیرى‏ بیندیشند.این سوءاستفاده‏ها که در مجموع جرائم رایانه‏اى نام گرفته‏اند، طیف جدیدى از جرائم هستند که به سبب ویژگى‏هاى متمایزى که با جرائم‏ سنتى دارند،تصمیم‏گیران جامعه را بر آن داشته‏اند تا در ابعاد مختلف‏ اقدامات متمایزى را طرح‏ریزى کننند    .

جرايم رايانه اي جرايمي سازمان يافته مي باشند كه از طريق اشخاص حرفه اي وبا سواد انجام ميشوند و هميشه  ومجازات ها قوانين رايانه اي امروزه براي مجازات مجرمين كافي اما كامل نمي باشد چون هر روز جرايم جديدي به وجود مي آيد كه براي مجازات آنها نياز به قوانين جديد داريم همانگونه كه جرايم اينترنتي هميشه درحال روز شدن هستند بايستي تلاش كرد تابتوان با نو شدن جرايم هرساله قوانيني را كه در زمينه جرايم جديد قابل اعمال باشد ارائه كرد چون رايانه واينترنت هميشه وهميشه شكل ها ي مختلفي به خود مي يرند براي پيشگيري از اين جرايم مي بايست همه دستگاهها تلاش كنند ومردم نيز توصيه هاي مسئولين را در اين مورد  جدي بگيرند ودر هنگام استفاده از اينترنت و رايانه مورد استفاده قرار دهند تا مورد سوء استفاده ديگران قرار نگيرند .همچنين اگر ديدند سايت يا وبلاگي برخلاف قوانين تعيين شده در حال ارائه مطلب مي باشد موضوع راسريعا به دادستاني اطلاع تا نسبت به اعمال فيلتر درمورد آن سايت اقدام شود قضات نيز مي بايست به شدت با كساني كه اقدام به جرايم رايانه اي مي كنند برخود نمايند چون اين جرايم هم سبب بردن مال وهم سبب بردن ابروي اشخاص ميگردد برخورد قضات نيز درپيش گيري از وقوع جرم اهميت دارد بايست سعي شود در زمينه جرايم رايانه اي مجازات ها بازدارندگي بيشتري داشته باشد تا هم سبب ارعاب مردم وهم سبب عبرت گرفت مجرمين شود تا ديگر اقدام به به چنين جرايمي ننمايند.

فصل اول

تاریخچه جرایم رایانه ای

 البته بايد ما بدانيم که هميشه در اعصار و قرون مختلف و در گذشته هر زمان که پديده و علمي وارد عرضه وجودي شده هم داراي بعد مثبت بوده و استفاده هاي مثبت از آن مي شده و هم استفاده هاي منفي و رايانه هم از اين قاعده مستثني نيست. رايانه در عين حال که داراي استفاده هاي مثبت فراواني است و مي شود از آن استفاده هاي مثبت کرد از همين رايانه مي شود وسيله شود براي بزهکاري و راحت تر انجام دادن بزه توسط بزهکاران و در جهت ضرر منافع مردم عمل کند. به هر شکل.

به دليل بهره مند نبودن دولت ها و کشورها از فناوري و تکنولوژي تعيين تاريخ دقيق شروع جرم رايانه اي سخت به نظر مي رسد. چرا که همان طور که مي دانيد برخي از کشورها مثل آمريکا که از سطح تکنولوژي بالايي برخوردارند به مراتب تاريخ وقوع جرم کلاهبرداري رايانه اي بسيار زودتر از کشور ماست به هر عنوان

تعيين دقيق اولين جرم رايانه اي کار دشواري است چرا که اگر ما حتي بگوييم مثلاً در قضيه الدون رويس اولين جرم رايانه اي اتفاق افتاد باز هيچ دليل قاطعي وجود ندارد که قبل از آن جرم اتفاق نيفتاده باشد.

شايد بتوان تاريخ اولين جرم رايانه اي را به زماني نسبت داد که چرتکه وارد محاسبات افراد بشر شد اما باز اين سؤال مطرح مي شود که آيا در آن زمان عمل استفاده غير مجاز از چرتکه و يا حتي زمان هاي بعد از آن استفاده از «ماشين جمع زن پاسکال» و يا «ماشين محاسبه لايب» جرم انگاري شده بود يا خير چرا که همان طور که مي دانيم بر طبق اصل قانوني بودن جرايم و مجازات ما هر فعل يا ترک فعل که به موجب قانون براي آن مجازات تعيين شده جرم است و لاغير.

در کتابچة راهنماي سازمان ملل متحد براي جلوگيري و کنترل جرايم مرتبط با رايانه آمده است. «تعيين زمان واقعي ارتکاب اولين جرم کامپيوتري کار دشواري است. کامپيوتر از زمان چرتکه که از 3500 سال قبل از ميلاد در ژاپن، چين و هند وجود داشته ، به نوعي مطرح بوده است. در سال 1801 انگيزه هاي مالي باعث شد تا ژوزف ژاکارد يکي از صاحبان کارخانه هاي نساجي در فرانسه ، اولين کارت کامپيوتري را طراحي کند. اين دستگاه امکان تکرار يک رشته مراحل پياپي را در بافت پارچه هاي مخصوص فراهم مي ساخت. کارکنان ژاکارد چنان از به مخاطره افتادن وضعيت شغلي و زندگي خود نگران بودند که درصدد بر آمدند با اقدامات خرابکارانه، مانع استفاده از اين فناوري تازه بشوند و بدين ترتيب يک جرم رايانه اي مرتکب شدند.»

برخي نيز قضية الدون رويس آمريکايي، در سال 1963 را اولين جرم رايانه اي کشف شده مي دانند و قضيه به اين شکل بود که «الدون رويس» حسابدار يک شرکت آمريکايي بود. چون به زعم وي شرکت حق او را پايمال کرده بود، بنابراين با تهية برنامه اي، قسمتي از پول هاي شرکت را به خود اختصاص داد. انگيزة رويس از اين کار انتقام گيري بود. مکانيزم کار بدين گونه بود که شرکت محل کار وي يک عمده فروشي ميوه و سبزي بود، محصولات متنوعي را از کشاورزان مي خريد و با استفاده از تجهيزات خود از قبيل کاميون ها، انبار و بسته بندي و سرويس دهي به گروههاي فروشندگان، آنها را عرضه مي کرد. به دليل وضعيت خاص اين شغل، قيمت ها در نوسان بود و ارزيابي امور تنها مي توانست از عهدة کامپيوتر برآيد تا کنترل محاسبات و عمليات اين شرکت عظيم را عهده دار شود. کلية امور حسابرسي و مميزي اسناد و مدارک و صورت حساب ها به صورت اطلاعات مضبوط در نوارهاي الکترونيکي بود. رويس در برنامه ها دستورالعمل هاي اضافي را گنجانده بود و قيمت کالاها را با ظرافت خاصي تغيير مي داد. وي در تنظيم درآمد، مبلغي را کاهش مي داد و مبالغ حاصله را به حساب هاي مخصوي واريز مي کرد، بعد در زمان هاي خاص چکي به نام يکي از 17 شرکت جعلي و ساختگي خودش صادر و مقداري از مبالغ را برداشت مي کرد. بدين ترتيب وي توانست در مدت شش سال بيش از يک ميليون دلار برداشت کند. اما او در سر راه خود مشکلي داشت و آن اين بود که نمي توانست مکانيسمي براي توقف عملکرد سيستم بينديشد، بنابراين در نهايت خود را به مراجع قضايي معرفي و به جرم خود اعتراف کرد و به مدت 10 سال زندان محکوم شد.

هدف ما از بيان اينکه اولين جرم رايانه اي در چه زماني اتفاق افتاد که به برخي از نظرات در مورد اولين جرم رايانه اي در بالا اشاره کردم و به برخي از موارد هم در ادامه اشاره مي کنيم اين است که قبل از اينکه وارد سير مسائل تقنيني و سير مسائل ماهيتي و . . . شويم بدانيم که چه ديدگاههايي در مورد شروع جرم رايانه اي وجود دارد.

بر اساس نوشته هاي «پروفسور الريش زيبر» در کتاب "پيدايش بين المللي حقوق کيفري اطلاعاتي" اولين مواردي که جرم رايانه اي ناميده شده ابتداعاً در مطبوعات عمومي و در ادبيات علمي دهة 1960 ظاهر شد. اين موارد شامل سوء استفاده هاي ابتدايي از رايانه، سابوتاژ (خرابکاري) رايانه اي، جاسوسي رايانه اي و استفاده غير قانوني از سيستم هاي رايانه اي بود. البته چون اکثر گزارشات بر مبناي نوشته هاي روزنامه ها بود در مورد واقعيت يا خيالي بودن پديدة جديد جرم رايانه اي بحث و ترديد وجود داشت، از اواسط 1970 مطالعات تجربي در مورد جرم رايانه اي با استفاده از متدهاي تحقيقاتي رشتة جرم شناسي انجام شد. اين مطالعات ناظر به برخي از جرائم رايانه اي مي شد. اما در همان حال تعداد زيادي موارد، غير مکشوف مانده و خطرات زيادي نيز در بطن خود داشت.»

«همچنين پاول مويز حقوقدان انگليسي معتقد است که تاريخ تولد واقعي جرايم رايانه اي اوايل دهة هفتاد ميلادي است از اين زمان به بعد رايانه وسيله مناسب بعضي از جرايم مانند جعل و کلاهبرداري تلقي شد»

يکي از نويسندگان سير مسائل و مشکلات در مورد جرايم رايانه اي را به 4 دهه تقسيم مي کند که در زير آورده مي شود.

دهة 60 : پيدايش قضية رويس، توجه مطبوعات و حقوقدانان، ايجاد مشکل دريافتن توصيف مجرمانه براي اعمال ارتکابي و ماهيت اين اعمال پيش آمد.

دهة 70 : بروز قضيه هاي ژرمن هراشتات، امريکن اکويتي فالزينگ، شرکت سوئدي ولو، شروع مطالعات جزايي به صورت محدود، تجزيه و تحليل موارد ارتکابي و مباحث تئوريک در قالب دکترين حقوق اقتصادي - کيفري روي داد.

در دهة 80 : تفسير بنيادين ديدگاه عمومي و علمي در زمينه جرايم رايانه اي، افزايش سرقت برنامه ها، تخلف صندوق داران، سوء استفاده هاي ارتباطات راه دور، پيدايش چارچوب هاي اولية جامعه اطلاعاتي و قواعد حاکم بر آن، افزايش وسعت جرائم ارتکابي و تبديل نوع جرايم از جرايم اقتصادي رايانه اي به جرايم عليه منافع همه جانبة رايانه اي، ارائة اولين تعريف جرايم رايانه اي «سازمان توسعه و همکاري اقتصادي» (هر گونه رفتار غير قانوني، غير اخلاقي و يا غير مجاز با استفاده از فناوري داده پردازي خودکار و يا انتقال داده ها)، شيوع انتقال غير قانوني سرمايه ها با استفاده از ابزار الکترونيکي، خرابکاري، ويروس ها و کرم هاي رايانه اي، جعل اسناد و تغيير چارچوب بحث ها از دکترين حقوق اقتصادي - کيفري به حقوق اطلاعاتي - کيفري مطرح شد.

دهة 90 : جرايم عليه داده ها، حذف مبحث واسطه، جرايم در اينترنت، تشديد پرنوگرافي

 سوء استفاده از سيستم هاي گويا و سيستم هاي ارتباطي جديد و پيدايش نسل سوم (جرم در سايبر يا جرايم سايبرنتيکي يا سايبرگرايم)

نويسندگان تحول تاريخي جرائم رايانه اي را از زمان پيدايش رايانه سه نسل تقسيم 
کرده اند:

1 - نسل اول جرايم رايانه اي که تا دهة 80 مصداق داشت که بيشتر شامل سرقت، کپي برداري از برنامه هاي و جرائم عليه حريم خصوصي در کامپيوتر بود

نسل دوم جرايم عليه داده ها که با گسترش تکنولوژي تبادل اطلاعات و ارتباطات 
بين المللي در دهة 90 ظهور کرد که تمام جرايم عليه تکنولوژي اطلاعات و ارتباطات و کامپيوتر را شامل مي شود و نسل سوم جرايم سايبری بود.

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل دوم

تعریف جرایم رایانه ای

 

 

تعریفات مختلف از جرایم رایانه ای

بعد از بیان تاریخچه مختصری از جرایم رایانه ای در جهان و ایران در فصل اول اکنون به تعریف خود جرایم رایانه ای می پردازیم  و سعي مي شود تعريفي از جرم رايانه اي و جرايم رايانه اي ارايه داد و مختصري در مورد فرق آن با ساير جرايم عليه فناوري اطلاعات ارائه کرد. در مورد تعريف جرم رايانه اي، آقاي دکتر خرم آبادي جرايم رايانه اي را جزء جرايم مرتبط با فناوري اطلاعات مي دانند و اينگونه بيان مي کنند که «اصطلاحات جرم رايانه اي و جرم مرتبط با رايانه، اولين و قديمي ترين اصطلاحاتي هستند که براي نسل اول جرايم فناوري اطلاعات مورد استفاده قرار گرفته اند.» و « علت انتخاب عناوين جرم رايانه اي و جرم مرتبط با رايانه براي اينگونه جرائم اين بوده که رايانه به عنوان هدف و يا وسيله ارتکاب جرم در اين گونه جرائم محوريت داشته است».

جرم رایانه ای چیست؟

     جرایم اینترنتی و رایانه ای نوعی جرایم جدید می باشد. طيف گسترده افعال مجرمانه‌اي كه ذيل اين مفهوم جا دارند و ماهيت متغير آنها كه ناشي از پيشرفت لحظه به لحظه فناوري اطلاعات و شيوه‌هاي سوءاستفاده از آن است ارائه تعريف جامع و مانع و خالي از مناقشه را مشكل و چه بسا غيرممكن مي‌سازد؛ تا آنجا كه در جديدترين و جامع‌ترين سند بين‌المللي موجود در اين زمينه (کنوانسيون جرايم سايبر 2001 بوداپست) تعريفي از اين جرايم به عمل نيامده است. به نظر می رسد کامل ترین تعریف این باشد: «هر جرمي كه قانونگذار به صراحت رايانه را به منزله موضوع يا وسيله جرم جزء ركن مادي آن اعلام كرده باشد، يا عملاً رايانه به منزله موضوع يا وسيله ارتكاب يا وسيله ذخيره يا پردازش يا انتقال دلايل جرم در آن نقش داشته باشد».  این تعریف هم علاوه بر جرايم ذكر شده در دو دسته قبل، جرايمي را نيز‌كه صرفاً دلايل آنها يا اطلاعات مربوطه در رايانه ذخيره شده‌اند، به لحاظ تأمين بهتر اهداف تحقيق و تعقيب جرم با در نظر گرفتن قواعد خاص آيين دادرسي کيفري، جزء جرايم رايانه‌اي دانسته است.

برخي از نويسندگان جرايم رايانه اي (کامپيوتري) را مترادف با جرم سايبري مي دانند و آن دو را داراي دو معني و مفهوم مي دانند. «در تعريف مفیتی، جرم کامپيوتري صرفاً عبارت از جرایمی است که در فضاي سايبر رخ مي دهد از اين نظر جرايمي مثل هرزه نگاري، افترا، آزار و اذيت و سوء استفاده از پست الکترونيکي و ساير جرايمي که در آنها کامپيوتر به عنوان ابزار و وسيلة ارتکاب جرم بکار گرفته مي شود، در زمرة جرم کامپيوتري قرار نمي گيرد. در تعريف موسع از جرم کامپيوتري هر فعل و ترک فعلي که «در» يا «از طريق» يا «به کمک» از طريق اتصال به اينترنت، چه به طور مستقيم، يا بطور  غیرمستقيم رخ مي دهد و توسط قانون ممنوع گرديده و براي آن مجازات در نظر گرفته شده است جرم کامپيوتري ناميده مي شود. و بر اين اساس جرايم کامپيوتري را مي توان به سه دسته تقسيم نمود :

دستة اول : جرايمي هستند که در آنها رايانه و تجهيزات جانبي آن موضوع جرم واقع مي شوند مانند سرقت، تخريب و غيره.

دستة دوم : جرايمي هستند که در آنها کامپيوتر به عنوان ابزار وسيله توسط مجرم براي ارتکاب جرم بکار گرفته مي شود.

دستة سوم : جرايمي هستند که مي توان آنها را جرايم کامپيوتري محض ناميد. اين نوع از جرايم کاملاً با جرايم کلاسيک تفاوت دارند و در دنياي مجازي به وقوع مي پيوندند. اما آثار آنها در دنياي واقعي ظاهر مي شود، مانند دسترسي غير مجاز به سيستم هاي کامپيوتري.

سازمان همکاري و توسعه اقتصادي (OECD) جرم رايانه اي را چنين تعريف مي کند «سوء استفاده از کامپيوتر شامل هر رفتار غير قانوني غير اخلاقي يا غير مجاز مربوط به پردازش اتوماتيک و انتقال داده هاست»

«کميتة اروپايي مسائل جنايي در شوراي اروپا در سال 1989 گزارشکاري بيان کرد که در آن يکي از متخصصان چنين تعريفي ارائه کرده است : هر فعل مثبت غير قانوني که کامپيوتر، ابزار يا موضوع جرم باشد، يعني به عبارت ديگر هر جرمي که ابزار يا هدف آن تأثيرگذاري بر عملکرد کامپيوتر باشد.»

پليس جنائي فدرال آلمان جرم کامپيوتري را چنين تعريف مي کنند «جرم کامپيوتري در بر گيرندة همة اوضاع و احوال و کيفياتي است که در آن شکلهاي پردازش الکترونيک داده ها، وسيلة ارتکاب و يا هدف يک جرم قرار گرفته است و مبنايي براي نشان دادن اين ظن است که جرمي ارتکاب يافته است.»

همچنين پليس ژاپن جرم کامپيوتري (رايانه اي را) چنين تعريف کرده است «جرائم متضمن اعمال توأم با بي مبالاتي يا حوادثي که موجب تخريب عملکرد سيستم کامپيوتر يا استفاده غير قانوني از آن باشد، جرم کامپيوتري است.»

در مورد اين تعريف بايد گفت که پليس ژاپن حوادثي که موجب تخريب سيستم کامپيوتر شود را نيز جزء جرايم آورده اند که به اطلاق حوادث در اين تعريف ايراد وارد است چرا که ما بايد بين زماني که فردي حادثه را ايجاد مي کند و يا ايجاد و سبب حادثه موجب ورود ضرر مي شود و تخريب در عملکرد سيستم به وجود مي آورد مرتکب جرم مي شود و يک زمان يک حادثه قهراً به وجود مي آيد و موجب ضرر مي شود که در اين مورد ما نمي توانيم آن را جرم بدانيم چرا که عنصر اراده مختل شده و ما مي دانيم که مسلوب اراده بودن باعث رفع مسئوليت کيفري است و در اين زمان ما نمي توانيم فرد را مجرم بدانيم و اطلاق تعريف در حادثه شامل مورد دوم يعني حوادث قهري نيز مي شود که صحيح به نظر نمي رسد و بهتر بود حادثه را به شکلي مي آورد که فقط شامل مورد دوم شود.

همچنين قانونگذار کشور فنلاند جرم کامپيوتري را چنين تعريف کرده اند «جرمي است که در بر گيرندة سيستم داده ها يا واحدهاي نرم افزار و سخت افزار به عنوان يک هدف و يا يک ابزار يا يک رکن عمل مجرمانه است».

و همچنين وزارت دادگستري آمريکا «هر گونه عمل ناقض قانون کيفري که مستلزم آشنايي با دانش مربوط به تکنولوژي کامپيوتر جهت ارتکاب عمل، تعقيب و يا رسيدگي به آن باشد، جرم کامپيوتري است».اين تعريف نيز کامل به نظر نمي رسد بدين توضيح که يک زمان رايانه وسيلة ارتکاب جرم مي شود يعني اينکه ما از کامپيوتر براي جعل و کلاهبرداري استفاده مي کنيم با دانشي که از کامپيوتر داريم اقدام به عمل متقلبانه و بعد از فريب بزه ديده کلاهبرداري مي کنيم که در اين صورت کلاهبرداري ما «کلاهبرداري کلاسيک رايانه اي» است و «کلاهبرداري رايانه اي محض» فرق دارد و يک زمان ما با مداخله در سيستم بدون اينکه آن را وسيله قرار دهيم و بدون اينکه نياز به فريب باشد در جرم کلاهبرداري مثلاً ما اقدام به انتقال وجه به خود يا ديگران مي کنيم که در اين حالت کامپيوتر وسيلة نيست که تعريف اين مسأله را شفاف بيان نکرده است و از تعريف اينگونه استنباط مي شود که اين تعريف شامل مواردي مثل کلاهبرداري رايانه اي محض نمي شود.

قبل از هر چيز بايد بيان شود که ما بايد بين جرم رايانه اي به معناي اعم و جرم

رايانه اي به معناي اخص قائل به تفکيک شويم جرايم رايانه اي به معناي اعم هم شامل جرايم عليه داده ها و هم شامل جرايم محيط سايبر مي شود ولي جرايم رايانه اي به معناي اخص شامل جرايم رايانه اي نسل اول مي شود که در ذيل نمودار آن ترسيم شده است.

و نکتة ديگر اينکه همان طور که بيان شد تعاريف مختلفي در مورد جرم رايانه اي ارائه شده و ما تعريف واحد بين المللي در اين زمينه نداريم.

در مورد تعاريف ارائه شده، برخي نکات بايد بيان شود. 1 - ما بايد بين جرايم رايانه اي با جرايم سايبر قائل به تفکيک شويم چرا که همان طور که در گفتار اول اشاره شد جرايم رايانه اي جزء جرايم رايانه اي نسل اول هستند و جرايم سايبر جزء جرايم رايانه اي نسل سوم هستند که بين اينها فرق وجود دارد. حتي اگر جرايم رايانه اي را نيز به طور اعم بگيريم جرايم رايانه اي مترادف جرايم سايبر (جرايم محيط مجازي) نيست که برخي از نويسندگان به اشتباه اين دو را با هم مي آورند. بلکه جرايم رايانه اي به معناي اعم هم شامل جرايم رايانه اي به معناي اخص مي شود هم شامل جرايم عليه داده ها و هم شامل جرايم سايبر مي شود و شموليت دارد. که خود آن جزئي از جرايم فناوري اطلاعات است. و به نظر بنده جرايم اينترنتي نيز شامل جرايم رايانه اي به معناي اعم مي شود.

نکته 2 -تعريفي که سازمان همکاري و توسعه اقتصادي ارايه داد نيز به نظر بنده جامع و کامل نيست و شامل جرايمي که عليه رايانه انجام مي شود يا جرايمي که توسط رايانه انجام مي شود نمي شود و اين سازمان هر رفتار غير اخلاقي يا غير مجاز . . .. مربوط به پردازش اتوماتيک و انتقال داده ها را جرم رايانه اي گفته اند که يک شکل از جرايم رايانه اي است نه همه اش. و همچنين تعريف کميتة اروپايي که شامل مثلاً سرقت خود صرف کامپيوتر نمي شود.

به نظر بنده نياز جامعه بين المللي است که يک کنوانسيون جامع و کلي در مورد جرايم رايانه اي به تصويب کشورها برسد که هم هماهنگ با سيستم هاي حقوقي گوناگون باشد و هم جامع و کامل باشد و بعد به تبع آن يک سازمان بين المللي در مبارزه با جرايم رايانه اي تشکيل شود که در جهت اولاً کمک به کشورهاي در حال توسعه براي محافظت از سيستم هاي خود ثانياً کمک به کشورهاي در حال توسعه براي تضمين و قانونگذاري صحيح و در يک کلام مبارزه با اين پديده محرمانه به شکل منسجم و صحيح که پيشنهادهاي بنده در ادامه در مورد اين سازمان بين المللي بيان خواهد شد.

حال تعريف جرايم رايانه اي «هر فعل و يا ترک فعل غير قانوني که يا به وسيله رايانه و يا با اخلال در سيستم هاي رايانه اي و يا نفوذ در سيستم هاي رايانه اي را گویند که به موجب قانون براي آن مجازات تعيين شده را جرم رايانه اي گويند. »

«هر جرمي كه قانونگذار به صراحت رايانه را به منزله موضوع يا وسيله جرم جزء ركن مادي آن اعلام كرده باشد».

اين تعريف دو دسته جرايم ذيل را در بر مي‌گيرد:

1- جرايم رايانه‌اي محض: جرايمي كه ارتكاب آنها قبل از پيدايش رايانه و اجزاي فناوري اطلاعات امكان پذير نبوده‌اند؛ مانند دسترسي غيرمجاز.

2- جرايم رايانه‌اي سنتي: كه ارتكاب آنها وسيله رايانه داراي عواقبي بسيار شديدتر نسبت به ارتكاب سنتي آن است؛ مانند برخي جرايم مرتبط با محتوا مانند هرزه‌نگاري و يا تخريب فيزيكي نسبت به كامپيوتر.

تعریف موسع جرایم رایانه ای:

«هر جرمي كه قانونگذار به صراحت رايانه را به منزله موضوع يا وسيله جرم جزء ركن مادي آن اعلام كرده باشد يا عملاً رايانه به منزله موضوع يا وسيله ارتكاب جرم در آن نقش داشته باشد».

اين تعريف علاوه بر جرايم دسته قبل، آن دسته از جرايم سنتي را نيز كه با استفاده از رايانه و فناوري اطلاعات ارتكاب يابند را، بدون اينكه تغييري در عنصر مادي آنها صورت گرفته باشد، يا قانونگذار رايانه را جزء اين عنصر برشمرده باشد، مشمول اين عنوان مي‌داند؛

مانند توهين به يك فرد كه از طريق پست الكترونيكي صورت پذيرفته باشد يا تخريب عمدي تجهيزات رايانه‌اي.

 

 

 

 

 

 

فصل سوم

انواع و ویژگی های

جرایم رایانه ای

 

جرایم رایانه ای امروز از گستردگی زیادی برخوردار است، اما به طور خلاصه و بر اساس تقریبی دسته بندی دهمین کنگره سازمان ملل متحد در آوریل ۲۰۰۰ در زمینه جرم و رفتار مجرمان در وین می توان آن را در چند دسته کلی بخش بندی کرده است.

دسترسی غیرقانونی :که عبارت از دسترسی به بخش یا کل یک سیستم کامپیوتری بدون داشتن حق و مجوز این کار است؛ جلوگیری غیرقانونی از دسترسی به داده های شخصی با استفاده از ابزار تکنولوژیک از و یا در داخل یک سیستم کامپیوتری؛ مداخلات اطلاعاتی همچون آسیب رساندن، حذف، جایگزینی، تخریب و یا سرکوب و توقیف داده های کامپیوتری بدون مجوز؛ مداخله در سیستم ها شامل انسداد و توقف جدی و بدون حق عملکرد سیستم های کامپیوتری با آسیب رساندن، حذف، جایگزینی، تخریب و یا توقیف داده های کامپیوتری؛ سوءاستفاده از دستگاه ها؛ جعل هویت و کلاه برداری الکترونیک.                                                                                                         

 

انواع جرم هاي رايانه اي

هك كردن: عبارتست از نفوذ به يك سيستم كامپيوتري بدون داشتن مجوز، مالكيت يا صلاحيت لازم. هك كردن يعني غلبه كردن بر سيستم هاي امنيتي يك سيستم كامپيوتري براي دسترسي غير قانوني به اطلاعات ذخيره شده در اين سيستم كامپيوتري. لو رفتن رمز عبور به قصد دسترسي به اطلاعات خصوصي افراد يك سازمان يكي از رايج ترين تخلفات رايانه اي است. يكي از خطرناكترين خلاف كاري هاي رايانه اي عبارتست از هك كردن آدرس IPتا بدين وسيله خلافكار خود را به جاي كس ديگر جا بزند و افكار شوم يا جنايات مورد نظر خود را اجرا كند.

فيشينگ: عبارتست از تلاش براي بدست آوردن اطلاعاتي مانند رمز عبور، شناسه عبور و جزئيات كارت اعتباري با جا زدن خود به عنوان يك منبع قابل اعتماد.

فيشينگ از طريق سرويس هاي ايميل يا با وعده هاي دروغ انجام مي گيرد يا با ايجاد برخي جذابيت ها كاربران اينترنتي را ترغيب مي كنند اطلاعات خود را در سايت هايي كه توسط كلاه برداران ساخته شده است وارد كنند. اين خلاف كاران معمولاً وب سايت هايي طراحي مي كنند كه در كاربر احساس اعتماد و وارد شدن در يك سايت امن را مي دهد و معمولاً هم موفق مي شوند يعني كاربر در دام آنها افتاده و اطلاعات خود را وارد مي كند.

حمله فيشينگ جيست؟ فیشینگ نوع بسیار خاصی از جرائم رایانه ای است که برای فریب دادن شما در زمینه افشای جزئیات مالی و شخصی شما، طراحی شده است. مجرمان رایانه ای، یک وب سایت جعلی ایجاد می کنند که بسیار شبیه به وب سایت بانک (یا هر وب سایت دیگری که تراکنش های مالی در آن انجام می شود مانند eBay) است. سپس تلاش می کنند تا شما را به منظور بازدید از این سایت و تایپ کردن اطلاعات محرمانه خود نظیر اطلاعات ورود به سایت، کلمه عبور و PIN فریب دهند. نوعاً مجرمان رایانه ای تعداد زیادی نامه های الکترونیکی ارسال می کنند که حاوی یک فراپیوند به سایت جعلی است.

حمله فیشینگ نوعی ویژه از جرم سایبری است که در آن، مجرم یک کپی تقریباً ۱۰۰ درصد شبیه یک وب سایت بنگاه تجاری، ایجاد می کند. سپس تلاش می کند تا کاربران را برای افشای جزئیات شخصی خود نام کاربری، کلمه عبور، PIN و غیره از طریق یک فرم در سایتی جعلی فریب دهد که این اجازه را به مجرم می دهد با استفاده از این اطلاعات پول به دست آورد.

فیشرها یا مجرمان فیشینگ از تکنیک های متعددی برای فریب دادن کاربران به منظور دسترسی به سایت جعلی استفاده می کنند. مثلاً، ارسال ایمیل هایی که به نظر می آید از یک بانک باشد. این ایمیل ها اغلب از لوگوهای قانونی و یک سبک تجاری خوب استفاده می کنند و سربرگ نامه را به گونه ای طراحی می کنند که شبیه این به نظر برسد که به بانکی قانونی تعلق دارند. به طور کلی، این نامه ها به دریافت کنندگان اطلاع می دهند که بانک، زیرساخت IT خود را تغییر داده و از تمامی مشتریان می خواهد که اطلاعات کاربری خود را مجدداً تصدیق کنند هنگامی که دریافت کننده، روی لینک موجود در ایمیل کلیک می کند، به سایتی جعلی هدایت می شود که از او می خواهد اطلاعات شخصی خود را وارد کند.

 

گروه ويروس هاي كامپيوتري: دسته ويروس هاي كامپيوتري (شامل ويروس ها، كرم ها، نرم افزار هاي جاسوسي و...) در حقيقت نرم افزارهايي هستند كه خود را تكثير و منتشر مي كنند و كامپيوترهاي موجود در يك شبكه را بدون اطلاع كاربران آلوده كرده و به آنها صدمه مي زند. ويروس ها از طريق فايل هاي سيستم يك شبكه كامپيوتري، اينترنت يا هر وسيله نقل انتقال اطلاعات مانند حافظه فلش، CD و ...وارد كامپيوترهاي ديگر مي شوند.

ويروس هاي كامپيوتري كدهايي هستند كه با هدف ضربه زدن به يك سيستم رايانه اي يا از بين بردن اطلاعات نوشته شده اند. نوشتن ويروس كامپيوتري در همه جاي دنيا يك جرم است به گونه اي كه نويسنده ويروس در برابر تمام خسارت هاي وارده به همه كامپيوترهاي آلوده شده مسئول است.

Cyber stalking: عبارت است از استفاده از فناوري ارتباطات به خصوص اينترنت براي آزار و اذيت افراد. تهمت، ارسال نرم افزارهاي مخرب و تخريب اطلاعات و تجهيزات كامپيوتري در اين گروه قرار مي گيرند. اين خلافكاران اغلب كاربران را از طريق چت روم ها، تالارهاي تبادل نظر و اجتماعات اينترنتي شكار مي كنند سپس اطلاعات آنها را بدست مي آورند (مثلاً شماره تلفن و آدرس، محل كار و ...) و با استفاده از اين اطلاعات قربانيان خود را مورد اذيت و آزار قرار مي دهند. ايميل هاي تهديد آميز، مزاحمت تلفني و مانند اينها انجام مي دهند و اين مورد يكي از جرم هاي رايانه اي خطرناك است كه در سراسر دنيا مجازات سنگيني برايش قرار مي گيرد.

هويت جعلي: هويت جعلي يا خود را به جاي كس ديگر جا زدن يكي از جديدترين كلاه برداري هايي است كه به كمك آن پول هاي زيادي ربوده شده و سودهاي كلاني نصيب كلاه برداران مي شود. در اين شيوه كلاه بردار خود را به جاي مالك چيزي جا مي زند. يا از هويت شخص ديگري براي بدست آوردن كالا يا خدمات مورد نياز خود استفاده مي كنند. مهاجرت غير قانوني، تروريسم و ايميل هاي سياه در زمره اين جرائم قرار مي گيرد.

انواع مختلف جرائم رايانه اي همه در يك چيز مشتركند و آن هم بهره برداري غير قانوني از فناوري جديد رايانه اي و ارتباطات براي فعاليت هاي خلاف كارانه است. همان طور كه فناوري جديد راهي براي مقابله ارائه مي دهد از آن سو هم جنايتكاران از آخرين فناوري ها سود مي برند. و هميشه يك قدم از سيستم هاي امنيتي جلوتر هستند. و هيچ راهي امن تر از احتياط نيست پس مراقب ايميل هاي ناشناس، چت روم ها، حافظه هاي فلش، وب سايت هاي مشكوك و... باشيد و سعي كنيد اطلاعات بيشتري درباره امنيت در اينترنت پيدا كنید.

 

ویژگی های جرایم رایانه ای

از منظر دیگری این گونه جرایم را به سه دسته تقسیم می کنند: 

 1- جرایم علیه اشخاص : جرایم علیه اشخاص را می توان اذیت و آزارهای اینترنتی دانست که می تواند به اشکال جنسی، نژادی، مذهبی و... رخ دهد. این جنبه معمولاً با حوزه دیگری به نام حریم خصوصی شهروندان تداخل پیدا می کند که خود حوزه بسیار گسترده و قابل توجه دیگری است. از دیگر جرایم این دسته می توان به جرایمی مانند پورنوگرافی کودکان و آزار و اذیت ها با استفاده از رایانه اشاره کرد که یکی از گسترده ترین و شایع ترین جرایم موجود است.

:  دسته دوم شامل خرابکاری های کامپیوتری و تبادل برنامه های خطرناک است. جرایم علیه اموال -2
 3-جرایم علیه دولت ها: شایع ترین نمونه این جرایم، سرقت اطلاعات یا آسیب رساندن به رایانه ها و سیستم هاست. این در حالی است که در برخی سیستم های حقوقی، اموال غیرعینی و غیرملموس قابل سرقت نبوده و آسیب وارده باید حتماً دیده شود. مشکل دیگر موجود در این عرصه، ارایه نشدن تعریف های لازم درباره جوانب مختلف این تکنولوژی و جرایم محتمل در درون آن است. 

نقض قوانین کپی رایت (حق مؤلف) را نیز می توان یکی دیگر از جرایم شایعی دانست که امروزه از طریق رایانه و شبکه جهانی اینترنت به شدت در حال انجام است. یک مورد از موارد ثبت شده حمله به برنامه «یاهو مسنجر» در ساعت ۱۰:۳۰ دقیقه هفتم فوریه ۲۰۰۰ بود که سه ساعت طول کشید و در این زمان، «پینگ» یاهو به یک گیگابایت درثانیه کاهش یافت.

کلاه برداری و ایجاد اختلال در سیستم های مالی و بانکی برای انتقال وجوه و پول به حساب مجرم یکی از جرایم مهمی است که تا کنون خسارات زیادی را در کشورهای مختلف جهان به همراه داشته است. انتشار ویروس «ملیسا» در سال ۱۹۹۹ یک نمونه مشهود دیگر است. این ویروس در مارس ۹۹ برای نخستین بار در اینترنت ظاهر شده و با سرعت زیادی در سیستم های کامپیوتری آمریکا و اروپا منتشر شد. برآورد شده که انتشار این ویروس در سراسر جهان، خسارتی هشتاد میلیونی از خود بر جای گذاشت. این ویروس تنها در آمریکا ۲ / ۱ میلیون کامپیوتر متعلق به یک پنجم بزرگ ترین تجارت های این کشور را آلوده کرد. «دیوید اسمیت»، طراح این ویروس، در نهم دسامبر ۱۹۹۹ به علت طراحی و انتشار این ویروس به ارتکاب جرایم ایالتی و فدرال متهم شد. تروریسم رایانه ای، آخرین موج جرایم به وجود آمده در این عرصه است که نگرانی های گوناگونی را در میان کشورها پدید آورده است. استفاده تروریست ها از شبکه به صورت های گوناگون برای تبادل اطلاعات به صورت رمزی و کد شده و حتی در قالب پورنوگرافی کودکان و استخدام نیرو از این راه، معضلی است که در آینده ای نه چندان دور، می تواند به مهم ترین چالش بین المللی برای کشورها تبدیل شود. در عین حال، معاملات مواد مخدر از طریق اینترنت و سرویس های پست الکترونیکی نیز زمینه دیگری است که باندهای قاچاق مواد مخدر به راحتی از آن برای انجام معاملات و ردیابی محموله های غیرقانونی قرص ها و تبلیغ محصولات خود از آن استفاده می کنند. پلیس فدرال آمریکا هم اکنون دارای یک شاخه جرایم اینترنتی و رایانه ای بوده که چهار زمینه عمده را به عنوان هدف خود بیان کرده است که در درجه نخست، مبارزه با جرایم جدی رایانه ای و گسترش آن است. 


1) شناسایی و دستگیری مجرمان جنسی که از اینترنت برای توزیع و تولید پورنوگرافی کودکان استفاده می کنند. 2)مبارزه با فعالیت های مجرمانه ای که مالکیت معنوی کشور آمریکا را هدف قرار می دهد.

3)امنیت ملی و بازار رقابت را به خطر می اندازد. 

4) سرکوب شبکه های مجرمانه بین المللی سازمان یافته که در فعالیت های جعل و سرقت هویت اینترنتی فعالیت دارند. 
از جرایم شایع دیگر در محیط اینترنت می توان به پورنوگرافی اینترنتی کودکان اشاره کرد که در همه جهان جرم به شمار رفته و مرتکبین آن به شدت از سوی کشورها و پلیس بین الملل تحت تعقیب قرار می گیرند. اینترپل چند ماه پیش موفق شد با بازسازی چهره فیل تر شده یک مجرم جنسی کودک آزار با استفاده از روش های پیچیده کامپیوتری و پیگیری های دقیق وی را شناسایی کرده و سرانجام با همکاری پلیس تایلند موفق به دستگیری این مجرم فراری شود که عکس اعمال مجرمانه خود را در شبکه اینترنت منتشر کرده بود. 
سازمان های بین المللی گوناگون دیگری نیز در این زمینه جرایم الکترونیکی فعالیت دارند که مهم ترین آن ها عبارتند از: شورای اروپایی، سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا، سازمان کشورهای آمریکایی، گروه ۸، سازمان همکاری های اقتصادی آسیای شرقی، اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، سازمان همکاری ها و توسعه اقتصادی، ناتو، اتحادیه آفریقا، اتحادیه عرب و سازمان همکاری های شانگهای، اما شاید بهترین مرجع بین المللی در این زمینه برای الگو گرفتن دیگر کشورها و ایجاد روندی مشابه، کنوانسیون جرایم رایانه ای و اینترنتی، شورای اروپایی باشد که شمار بسیاری از کشورهای اروپایی به آن پیوسته و عضویت برای کشورهای غیر عضو این شورا نیز آزاد است. 
هدف اصلی این معاهده که همه کشورها امکان پیوستن به آن را دارند همان گونه که در مقدمه آن نیز ذکر شده، ایجاد سیاست کیفری واحد با هدف حمایت از جامعه در برابر جرایم رایانه ای و اینترنتی با در پیش گرفتن قانون گذاری ها و تقویت همکاری بین المللی است. این کنوانسیون نتیجه چهار سال فعالیت کارشناسان شورای اروپایی و کشورهای دیگر بوده و دارای یک پروتکل الحاقی با موضوع تبلیغات نژادپرستانه و تبلیغ تنفر از طریق شبکه های کامپیوتری مصوب مارس ۲۰۰۶ بوده و هم اکنون نیز بحث تروریسم رایانه ای و اینترنتی در دستور کار این کنوانسیون قرار دارد .


کنوانسیون جرایم رایانه ای و اینترنتی شورای اروپایی به امضای ۴۶ کشور اروپایی و غیراروپایی رسیده و ۲۳ کشور نیز تا کنون پس از امضاء آن را تصویب کرده اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل چهارم

محتوای جرایم رایانه ای

 

 

محتواي جرايم رايانه اي

محتوا علیه عفت واخلاق

 اولین مورد از این گروه‌بندی هفتگانه به محتواهای علیه عفت و اخلاق عمومی مربوط می‌شود و مواردی چون اشاعه فحشاء و منکرات، تحریک، تشویق، ترغیب، تهدید یا دعوت به فساد و فحشاء و ارتکاب جرایم منافی عفت یا انحرافات جنسی، انتشار، توزیع و معامله محتوای خلاف عفت عمومی ( مبتذل و مستهجن )، تحریک ، تشویق، ترغیب، تهدید یا تطمیع افراد به دستیابی به محتویات مستهجن و مبتذل و استفاده ابزاری از افراد در تصاویر و محتوا و تحقیر و توهین به جنس زن، تبلیغ تشریفات و تجملات نامشروع و غیرقانونی به عنوان مصادیقی از جرایم رایانه‌یی معرفی شده‌اند و تمامی افرادی که نسبت به انتشار چنین مواردی اقدام کرده باشند طبق قوانین موردمجازات قرار خواهد گرفت.

 

محتوا علیه مقدسات اسلام

 در گروه دوم جرایم رایانه‌یی که به محتوا علیه مقدسات اسلامی مربوط می‌شود، ارائه محتوای الحادی و مخالف موازین اسلامی، اهانت به دین مبین اسلام و مقدسات آن، اهانت به هر یک از انبیاء عظام یا ائمه طاهرین (ع)، تبلیغ به نفع حزب گروه یا فرقه منحرف و مخالف اسلام، نقل مطالب از نشریات و رسانه‌ها و احزاب و گروه‌های داخلی و خارجی منحرف و مخالف اسلام به نحوی که تبلیغ از آن‌ها باشد،

 

محتوا علیه امنیت وآسایش عمومی

 اما دسته سوم جرایم رایانه‌یی به محتواهای علیه امنیت و آسایش عمومی برمی گردد و مواردی چون تشکیل جمعیت، دسته، گروه در فضای مجازی ( سایبر) با هدف برهم زدن امنیت کشور، هرگونه تهدید به بمب گذاری، انتشار محتوایی که به اساس جمهوری اسلامی ایران لطمه وارد کند، انتشار محتوا علیه اصول قانون اسلامی، تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی ایران، اخلال در وحدت ملی و ایجاد اختلاف مابین اقشار جامعه به ویژه از طریق طرح مسائل نژادی و قومی، تحریک یا اغوای مردم به جنگ و کشتار یکدیگر، تحریک نیروهای رزمنده یا اشخاصی که به نحوی از انحا در خدمت نیروهای مسلح هستند به عصیان، فرار، تسلم یا عدم اجرای وظایف نظامی، تحریص و تشویق افراد و گروه ها به ارتکاب اعمالی علیه امنیت، حیثیت و منافع جمهوری اسلامی ایران در داخل یا خارج از کشور، تبلیع به نفع گروه‌ها و سازمان‌های مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران، فاش کردن و انتشار غیرمجاز اسناد و دستورها و مسایل محرمانه و سری دولتی و عمومی یا اسرار نیروهای مسلح، فاش کردن و انتشار غیرمجاز نقشه و استحکامات نظامی،انتشار غیرمجاز مذاکرات غیرعلنی مجلس شورای اسلامی،انتشار بدون مجوز مذاکرات محاکم غیرعلنی دادگستری و تحقیقات مراجع قضایی و انتشار محتوایی که از سوی شورای عالی امنیت ملی منع شده باشد

را شامل میشود.

 

محتوا علیه مقامات ونهادهای دولتی

  اما در گروه چهارم که به محتوا علیه مقامات و نهادهای دولتی و عمومی برمی گردد: اهانت و هجو نسبت به مقامات، نهادها و سازمانهای حکومتی و عمومی، افترا به مقامات، نهادها و سازمانهای حکومتی و عمومی، نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی علیه مقامات، نهادها و سازمانهای حکومتی، جعل پایگاه‌های اینترنتی بانک ها، سازمانها و نهادهای دولتی و عمومی جرم محسوب می‌شود. 

 

  محتوا برای ارتکاب جرایم رایانه‌ای 

 به گزارش ایسنا، در گروه پنجم که به محتواهایی که برای ارتکاب جرایم رایانه‌یی به کار می‌روند مربوط می‌شود، مواردی از قبیل انتشار یا توزیع و در دسترس قرار دادن یا معامله داده‌ها یا نرم افزارهایی که صرفاً برای ارتکاب جرایم رایانه‌یی به کار می رود، فروش انتشار یا در دسترس قرار دادن غیرمجاز گذرواژه ها و داده هایی که امکان دسترسی غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌یی یا مخابراتی دولتی یا عمومی را فراهم می کند، انتشار یا در دسترس قرار دادن محتویات آموزش دسترسی غیرمجاز، افترا به مقامات، نهادها و سازمان های حکومتی، شنود غیرمجاز، جاسوسی رایانه‌یی، تحریف و اخلال در داده‌ها یا سیستم های رایانه‌یی و مخابراتی، آموزش و تسهیل سایر جرایم رایانه‌یی، انتشار فیلترشکنها و آموزش روشهای عبور از سامانه‌های فیلترینگ، انجام هرگونه فعالیت تجاری و اقتصادی رایانه‌یی مجرمانه مانند شرکتهای هرمی، ایجاد مراکز قمار در فضای مجازی جزو جرایم رایانه‌یی تعریف می شوند.

  امور سمعی و بصری و مالکیت معنوی

  بخشی دیگر از محتواهای مجرمانه فضای مجازی به امور سمعی و بصری و مالکیت معنوی مربوط می شود و بر همین اساس انتشار و سرویس دهی بازیهای رایانه‌یی دارای محتوای مجرمانه، معرفی آثار سمعی و بصری غیرمجاز به جای آثار مجاز، عرضه تجاری آثار سمعی و بصری بدون مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و تشویق و ترغیب به نقض حقوق مالکیت معنوی برخی از این موارد جرم محسوب می‌شوند.

 

  محتوای دعوت کننده به جرم

  اما در گروه دیگر محتواهایی که تحریک، ترغیب، یا دعوت به ارتکاب جرم می‌کنند از جمله انتشار محتوای حاوی تحریک ، ترغیب، یا دعوت به اعمال خشونت آمیز و خودکشی، تبلیغ و ترویج مصرف مواد مخدر، مواد روان گردان و سیگار، باز انتشار و ارتباط ( لینک ) به محتوای مجرمانه تارنماها و نشانی‌های اینترنتی مسدود شده، نشریات توقیف شده و رسانه‌های وابسته به گروه‌ها و جریانات منحرف و غیر قانونی، تشویق تحریک و تسهیل ارتکاب جرائمی که دارای جنبه عمومی هستند از قبیل اخلال در نظم،‌ تخریب اموال عمومی، ارتشاء، اختلاس، کلاهبرداری، قاچاق مواد مخدر، قاچاق مشروبات الکلی و غیره، تبلیغ و ترویج اسراف و تبذیر،فروش، تبلیغ، توزیع و آموزش استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره جزو نمونه‌های این دسته از جرایم رایانه‌ییبه شمار می روند. 

 

 

 

 

 

 

 

 

جرایم رایانه ای از زبان نوتورن

 

سالانه گزارش های زیادی درباره آمار و ارقام جرایم رایانه ای و قربانیان آنها می شنویم. یکی از این گزارش ها در مورد ارقام و آمار جرایم رایانه ای از شرکت امنیتی نورتون منتشر می شود. بر اساس این گزارش 431 میلیون نفر در سال قربانی جرایم رایانه اي  می شوند.از طرفی این جرایم حدود 400 میلیون دلار هزینه در بر داشته است. حال این جرایم از خالی کردن حساب دیگران تا دزدی اطلاعات مردم نام برده می شود.

96% از افراد آنلاین در طول عمر خود قربانی جرایم رایانه ای شده است.

از هر 14 نفر دو نفر قربانی جرایم رایانه ای می شوند که در نتیجه هر روز بیش از 1 میلیون نفر طعمه این جرایم می شوند.

10%افراد آنلاین جرایم رایانه ای را در تلفن های همراه خود نیز داشته اند .

آسیب پذیری های تلفن همراه نسبت به سال 2009، 42% بیشتر بوده است.

این گزارش همچنین بیان کرده است که علاوه بر افزایش تهدیدات نسبت به کاربران تلفن همراه، شبکه های اجتماعی نیز در معرض خطر این جرایم قرار دارند. بر اساس گزارشات نورتون، ۸۰% از مردان سنین ۱۸ تا ۳۱ سال که از طریق تلفن همراه خود به اینترنت متصل می شوند قربانی جرایم رایانه ای شده اند.

شایع ترین جرایم رایانه ای، ویروس ها و نرم افزارهای مخرب هستند که حدود 54% از کاربران اینترنت را طعمه خود قرار داده اند. کلاهبرداری آنلاین نیز 11% از کاربران را قربانی کرده است. پس این قربانیان جرایم رایانه ای برای محافظت از خود چکاری می توانند انجام دهند؟ پاسخ های بسیاری وجود دارد. 41% از افراد می گویند که نرم افزارهای امنیتی آنها منسوخ شده است در حالیکه فقط 47% هر روز میزان اعتبار کارت های اعتباری خود را بررسی می کنندو 61% همچنان رمزهای عبور مناسب را نادیده گرفته و هرگز از رمزهای پیچیده و غیرقابل تشخیص استفاده نکرده و گاه به گاه رمزهای عبور خود را تغییر نمی دهند.

حمله بدافزاری به رایانه‌های شرکت‌های تجاری هر ۳ دقیقه یک‌بار

 

 

شرکت های تجاری مختلف هر سه دقیقه یک بار مورد حملات بدافزاری قرار می گیرند؛ امری که نشان می دهد خطرات سایبری تا چه حد گسترش یافته است.

به گزارش سافت‌گذر به نقل از فن آوری اطلاعات ایران، یافته های موسسه امنیتی فایر آی نشان می دهد که روش های سنتی مقابله با حملات سایبری دیگر چندان موثر نیست و شبکه های رایانه ای در شرکت های تجاری هر سه دقیقه یک بار مورد حملات پیچیده سایبری قرار می گیرد.

از جمله حملات متداولی که هر سه دقیقه یک بار صورت می گیرد می توان به ارسال ایمیل های آلوده اشاره کرد که حاوی لینک های مشکوک هستند و کاربران با کلیک کردن بر روی آنها به سمت سایت های آلوده هدایت می شوند.

اطلاعات یاد شده حاصل بررسی اطلاعاتی است که در نیمه دوم سال ۲۰۱۲ توسط هزاران برنامه امنیتی مورد استفاده شرکت فایرآی جمع آوری شده است.

این شرکت امنیتی هشدار داده که حملات امروزی به سادگی فایروال ها را دور می زنند، به سیستم های مختلف نفوذ می کنند و دیگر برنامه های ضدویروس را از سر راه برمی دارند. بنابراین برای مقابله با آنها هم باید از روش های جدیدی استفاده کرد و از جمله برنامه های نرم افزاری را حتما به روز نگه داشت.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل پنجم

آثار مخرب جرایم رایانه ای

 

 

آثار مخرب جرایم رایانه ای

 

الف. آثار و آسیب های روانی

1. اعتیاد مجازی (Virtual Addiction)

اعتیاد مجازی، استفاده بیش از حد از اینترنت است تا آنجا که بدون استفاده از آن فرد احساس کمبود می کند و روابط او با محیط متأثر از استفاده مکرر و دیوانه وار فرد شده از حالت عادی خارج می شود.

این اختلال روانی در کشورهایی که استفاه از اینترنت آسان و ارزان است، بسیار چالش زا بوده و تا آنجا که نهادهای مختلف را درگیر کرده است. در کشوری، مثل آمریکا تعداد معتادان به اینترنت از سایر معتادان بیشتر است، تا جایی که برخی معتادان 18 ساعت از وقت روزانه خود را در اینترنت صرف می کنند. در آمریکا به قدری فاجعه بار است که کلیساها، پیشوایان مذهبی با فریادهای کمک خواهی زن و شوهر، یا یکی از آنها، برای رهایی از این نوع اعتیاد مواجه هستند و مؤسسه های مشاوره ای مسیحی در حال تدوین مشاوره های اعتیاد به اینترنت می باشند.

پیامدهای اعتیاد به اینترنت و حتی کار زیاد با اینترنت، که در حدّ اعتیاد نباشد، نتایج و پیامدهای زیان بخشی برای فرد و جامعه در پی داشته و آسیب های شدید جسمانی، مالی، خانوادگی، اجتماعی و روانی را به همراه دارد.

یکی از پیامدهای فردی و اجتماعی اعتیاد و کار زیاد با اینترنت، انزوا و کناره گیری اجتماعی است. پوت نام (1991م) معتقد است در طی 35 سال گذشته کاهش چشم گیری در ارتباطات اجتماعی افراد در آمریکا رخ داده است. مردم کمتر به رأی گیری و کلیسا می روند، به ندرت موضوعات سیاسی را با همسایه ها در میان گذاشته یا عضویت گروه های داوطلبانه را قبول می کنند، مهمانی شام کمتری دارند و کمتر به منظور اجتماعی دور هم جمع می شوند. این موضوع پیامدهای عمده ای برای جامعه و فرد دارد؛ زیرا وقتی مردم از نظر اجتماعی درگیر باشند، سالم تر و خوشبخت تر زندگی می کنند.

از دیگر پیامدهای اعتیاد اینترنتی مشکلات خانوادگی و تأثیر آن بر روابط زناشویی، والدین و فرزندان است. امروزه اصطلاح «بیوه اینترنتی» برای همسر معتاد به اینترنت اطلاق می شود. آمار نشان می دهد که اعتیاد به اینترنت ممکن است به فروپاشی خانواده و طلاق منجر شود. شاید باور کردن اینکه شخصی همسر خود را فقط به علت ارتباط با فرد دیگر در اینترنت ترک می کند، برای کسانی که به اینترنت اعتیاد پیدا نکرده اند، وحشتناک به نظر برسد؛ ولی این مسئله هر روز در دنیای اینترنت اتفاق می افتد.

دکتر یانگ معتقد است: اگرچه زمان تنها عامل تعیین کننده در تعریف اعتیاد به اینترنت نیست، ولی عموماً معتادان بین 40 تا 80 درصد از وقت خود را با جلساتی که ممکن است هر کدام حتی تا 20 ساعت طول بکشد، صرف می کنند و این کار باعث می شود تا اختلالاتی در میزان و زمان خواب کاربر به وجود آید. در مواردشدید، حتی قرص های کافئین برای تسهیل زمان طولانی تری در اینترنت بودن مصرف می شود. این اختلال، خستگی بیش از اندازه ای در بدن ایجاد می کند، که کارکرد درسی و شغلی را تحت تأثیر قرار می دهد و ممکن است نظام ایمنی بدن را ضعف کند و فرد، آسیب پذیری بیشتری به بیماری ها پیدا کند. افزون بر این، به علّت عدم ورزش و حرکات مناسب، مشکلات عصب های مچ و درد پشت، چشم درد و مانند آن به وجود می آید.

2. بحران هویت

هویت، واجد سه عنصر است: شخصی، فرهنگی و اجتماعی، که هریک در تکوین شخصیت فرد نقش مهمی را ایفا می کنند. در مقایسه ها، هویت شخصی، ویژگی بی همتای فرد را تشکیل می دهد و هویت اجتماعی در پیوند با گروه ها و اجتماعات مختلف قرار می گیرد.

اینترنت صحنه فرهنگی و اجتماعی است، که فرد خود را در موقعیت های متنوع نقش ها و سبک های زندگی قرار می دهد و این خود زمینه ای برای آسیب پذیری شخصیت کاربر و موجب چند شخصیتی شدن کاربر می شود. از این روست که ساختار و چینش پایگاه های شخصی (Web Loge) به گفته میلر (Miler) نشان از شخصیت آن کاربر است.

جوانان در این محیط از آسیب پذیری بیشتری برخوردارند، به ویژه در دورانی که هویت ایشان شکل می گیرد، این خطر پررنگ تر می شود. دکتر محمد عطاران معتقد است: با امکانات و گزینه های فراوانی که رسانه های عمومی، از جمله اینترنت در اختیار جوانان می گذارند، آنان دائماً با محرک های جدید و انواع مختلف رفتار آشنا می شوند. چنین فضایی هویت نامشخص و پیوسته متحولی را می آفریند، خصوصاً برای نسلی که در مقایسه با نسل قبل با محرک های فراوانی مواجه است.

همچنین از طریق رسانه های جمعی، افراد، خطّ مفروضی میان فضای عمومی و خصوصی را تجدید سازمان می کنند و این امکانی است که جوانان فعالانه از آن استفاده می کنند. جوان، به خصوص در دوران بلوغ که مرحله شکل گیری هویت اوست و همواره به دنبال کشف ارزش ها و درونی کردن آنها می باشد، با اینترنت و حجم گسترده، حیرت انگیز و گوناگون اطلاعات مواجه می شود و ناچار که در این دنیای مجازی، هویت خویش را از طریق جستجو پیدا کند و بدین سان، ممکن است برخی و شاید تعداد زیادی از نوجوانان راه را در اینترنت گم کنند و دوران هویت یابی خویش را بیش از پیش با بحران سپری کنند. از سوی دیگر، گاهی برخی از ویژگی های شخصیتی، مانند سن، تحصیلات، محل سکونت و حتی جنسیت در اینترنت از بین می رود؛ به عنوان نمونه، بسیاری از افرادی که در اتاق های چت مشغول گفتگو با یکدیگر می باشند، با مشخصیاتی غیرواقعی ظاهر شده و از زبان شخصیتی دروغین که از خود ساخته اند و آن را به مخاطب یا مخاطبان خود معرفی کرده اند، صحبت می کنند و با این حال، چه تأثیراتی که همین شخصیت های ناشناس بر یکدیگر دارند.

از جمله نتایج بحران هویت نیز کم رنگ شدن علایق کاربران به وطن خویش است، که نتایج خطرناکی چون خیانت به کشور و خودکم بینی و وابستگی فرهنگی و شخصیتی به کشورهای بیگانه خواهد بود. یکی از ریشه های وقوع جرایم امنیتی، وجود بحران هویت است که در جرایم جاسوسی و خیانت به کشور بیشتر رخ می نماید.

3. انحرافات جنسی

از جمله آثار مخرّب جرایم رایانه ای، به ویژه جرایم مرتبط با محتوا (به قول قانون مجازات جرایم رایانه ای) به وجود آمدن انحرافات جنسی و اختلالات جنسی است. اینترنت به دلیل رویکرد آزاد اندیشی در روابط جنسی از سوی گردانندگان اصلی آن (یعنی غرب و به ویژه آمریکا) و نگرش تجاری نسبت به مسائل جنسی موجب پدید آمدن پدیده کثیفی به نام هرزه نگاری (PromnograPhy) و هنر پلید شهوانی (Erotice Art) و رواج سرسام آور آن گردید، که مرزهای اخلاقی را درهم می شکند و تهدیدی برای فرهنگ ها، به ویژه فرهنگ های دینی، چون فرهنگ اسلامی است.

اصولاً، پورنوگرافی به عنوان نمایش تصویری و یا کلامی، رفتارهای جنسی است که با هدف ارضای خواسته های جنسی دیگران تعریف می شود. این گونه مطالب و تصاویر که در پی تحریک جنسی دیگران عرضه می گردد، معمولاً به ارضای غیرطبیعی جنسی مراجعه کنندگان آن می انجامد.

نکته دیگر اینکه رجوع به اینترنت برای دسترسی به مطالب مستهجن (Obscenity)، صرفاً به افراد نابهنجار خلاصه نمی شود و حجم قابل توجهی از مراجعان را افراد طبیعی تشکیل می دهند. اصولاً اینترنت به جوی دامن زده که در سایه ویژگی های خاص خود به تدریج به شکل گیری ناهنجاری های جنسی در کاربران خود می انجامد و منشأ به وجود آمدن بسیاری از جرایم رایانه ای (به ویژه محتوایی) و مقمه ای برای جرایم جنسی می گردد.

 

دلال رجوع و اقبال مردم به این گونه مطالب را در عرصه اینترنت می توان در این موارد خلاصه نمود:

الف. گمنامی:

ناشناخته ماندن مراجعان در عرصه اینترنت، به نوعی اعتماد به نفس در افراد را دامن می زند و این حالت، نوعی رفتار غیرمسئولانه را در فرد شکل می دهد. مراجعان درچنین شرایطی است که به خود اجازه می دهند تا برخلاف رفتارهای طبیعی به راحتی از دسترس زوج اینترنتی خود دور شوند و یا بلافاصله به فرد دیگری روی آورند. حتی در چنین شرایطی، مردان به خود اجازه می دهند تا در خلوت خود به فکر داشتن تجربه سکسی با مردان هم بیندیشند. در چنین فضایی است که فرد بدون هیچ گونه دردسری و به نحوی ناشناخته می تواند با مفاهیمی، چون سکس گروهی، همجنس بازی، مبدل پوشی جنسی و... آشنا شود.

اصولاً در چنین فضایی است که فرد می تواند در معرفی خود هرگونه که می خواهد عمل کند و همین ویژگی، خود محرکی است تا کاربران اینترنتی به استفاده از هویت جعلی روی آورند و این را می توان از جمله ویژگی های فرهنگ فضای مجازی برشمرد، که این خود زمینه ای برای ارتکاب جرایم فضای سایبر نیز هست.

ب. سهولت:

مطالب شهوانی و تصاویر سکسی به آسانی در دسترس همگان قرار دارند. عرضه گسترده این مطالب و وجود تعداد بی شمار اتاق های گفت وگوی سکسی، هر کاربری را به داشتن اولین تجربه در این حوزه تحریک می ند. یک زن یا شوهر کنجکاو به راحتی و دور از دیدگان همسرش وارد این فضاها می شود و گفت وگوهای سکسی با دیگران را تجربه می کند چنین سهولتی است که بسیاری را به تجربه رفتارهای ناهنجاری جنسی نه در فضای فیزیکی، بلکه در فضای مجازی هدایت می کند. به ویژه اگر نظارت نهادهای مسئول در کشورها در این زمینه کم رنگ و ناتوان باشند.

ج. گریز از واقعیت:

مراجعه کنندگان به این سایت ها، تجربه داشتن نوعی ارضای جنسی اینترنتی را دلیل اصلی رجوع شان معرفی می کنند. مطالعات نیز نشان می دهد که ارضای جنسی دلیل اولیه درگیر شدن فرد به سکس مجازی است. اما از جمله پیامدهای این رفتار، واقعیت گریزی و گسترش چنین تجربه ای است. به عنوان مثال یک زنِ تنها، ناگهان در چنین فضایی، نوعی گریز عقلانی را تجربه کرده و شخصیت و هویت جدیدی را در چنین فضایی در خود شکل می دهد، که خود منشأ به وجود امدن رفتارهای ناهنار و اباحه گری جنسی می گردد.

با اعتیاد به این مسائل، به ویژه به صورت مجازی (Virtual Sex) افراد دچار اختلالات و انحرافات گوناگون جنسی می شوند، که نتیجه آن به خطر افتادن سلامت روانی و حتّی جسمی جامعه خواهد بود. از جمله انحرافات جنسی ناشی از این فضا، اعتیاد جنسی، خود ارضایی (که در کاربران مطالب مستهجن شیوع زیادی دارد) ارضای جنسی به وسیله اشیاء اباحه گری جنسی، همجنس بازی، از بین رفتن حیای اخلاقی و... است. البته شیوع انحرافات جنسی از این قبیل، به ویژه با گسترش اینترنت و شیوع استفاده از آن در میان جوانان، آثار مخرب اجتماعی نیز خواهد داشت که تا حدی بقای جامعه و نسل بشری را نیز به خطر خواهد انداخت.

4. سوء استفاده جنسی

از دیگر خطرات جدی اینترنت به عنوان منشأ جرایم رایانه ای در فضای مجازی، سوء استفاده جنسی است، که در دوران کنونی بیشتر متوجه کودکان و نوجوانان است. کودکان و نوجوانان، به خصوص در جوامع پیشرفته که استفاده از اینترنت در خانه و مدرسه برای آنان میسّر است، خاصه از طریق اتاق های چت و گپ زنی مورد اغفال و سوء استفاده جنسی قرار می گیرند. گاه افرادی با ضبط تصاویر خصوصی و احیاناً غیراخلاقی از طریق دوربین اینترنتی (Web Cam) و یا به دست آوردن اطلاعات و عکس های خصوصی بزهدیگان آنان را وادار به پذیرش رابطه جنسی فیزیکی می کنند. و یا پس از آشنایی از طریق چت با قرار گذاشتن و حضور فیزیکی دختران در محلّ، آنان را مورد تجاوز قرار می دهند. در مواردی با ارسال تصاویر مستهجن، افراد به ویژه نوجوانان را ترغیب به برقراری رابطه نامشروع جنسی می کنند. در مواردی اغفال دختران و نوجوانان به صورت باندی صورت می گیرد.

بنابر مطالعاتی که در غرب در این زمینه انجام گرفته است، اغلب نوجوانانی که مورد اغفال و سوء استفاده جنسی واقع می شوند، زیر 18 سال سن دارند و در بیشتر موارد تصاویر تحریک کننده ای از طریق چت یا تلفن همراه برایشان ارسال، و سپس از آنها برای حضور فیزیکی در محلّ خاصی دعوت شده و بدین ترتیب فریب خورده و مورد تجاوز جنسی واقع می شوند. این مسئله در حال حاضر، به یکی از معضلات جدی در مغرب زمین مبدل شده است؛ چندان که غالب دانشمندان و سیاست گذاران به این امر بیش از پیش وقوف و توجه داشته اند و مقالات، کتاب ها و همایش های متعددی در ارتباط با آن برگزار کرده اند. برای مثال، ده سال پس از تصویب کنوانسیون حقوق کودک توسط سازمان ملل در سال 1989م؛ یعنی در سال 1999 م گردهمایی جهانی تحت عنوان: «کارشناسی برای حمایت کودکان در برابر سوء استفاده جنسی از طریق اینترنت» برگزار گردید، که منجر به صدور قطعنامه ای شد که در آن آمده است: «هرچه اینترنت بیشتر توسعه پیدا کند، کودکان بیشتر در معرض محتویات خطرناک آن قرار خواهند گرفت. فعالیت های مجرمانه مربوط به فحشای کودکان و پورنوگرافی آنان، که از طریق اینترنت مورد سوء استفاده واقع می شوند، اکنون از مسائل حاد به شمار می رود. اگرچه سودمندی های اینترنت از زیان های بالقوه آن بیشتر است، در عین حال نباید از شناخت خطرات آن، غفلت کرد. در صورتی که برای مابله با این خطرات، اقدامی صورت نگیرد، تهدیدهای سنگین آن بر کودکان باقی خواهد ماند و سبب بازداری از کاربرد صحیح اینترنت در آینده خواهند شد».

ب. آثار اجتماعی و فرهنگی

تزلزل در ارکان خانواده

یکی از آثار جرایم مربوط به محتوا، همچون هرزه نگاری و ترویج مطالب مستهجن، تزلزل در روابط زناشویی است؛ چرا که از آثار هرزه نگاری اعتیاد جنسی است، که در جوامعی که اینترنت ارزان در اختیار افراد قرار دارد، شیوع بسیاری دارد. در این موارد زنان از همسران خود شکایت دارند که به ایشان بی توجهی کرده و بیش از آنکه از بودن در کانون خانواده و در کنار همسر لذت ببرند از صرف وقت در اینتنت و فضای مجازی و لذت های منحرف جنسی و غیر آن لذت می برند. بخشی از عوامل طلاق در این قبیل کشورها اعتیاد به اینترنت، به ویژه اعتیاد جنسی مجازی است. کسانی که به خاطر سودی کثیف رو به ترویج تجارت جنسی مجازی آورده اند و نهادهایی که بی تفاوت یا کم تفاوت از کنار این قبیل مسائل می گذرند، خواسته یا ناخواسته یکی از مهم ترین گروه های اجتماعی؛ یعنی خانواده را رو به انحیاط و نابودی و یا حداقل ضعف می کشانند. دیگر، زن و شوهر از کنار یکدیگر بودن کمتر لذت می برند و بیشتر وقت خود را صرف لذت های رنگارنگ، اما پلید در فضای مجازی می کنند. در نتیجه محبشت به عنوان رکن اصلی و اساسی خانواده روبه سستی می رود. فرزندانی که در این محیط بار می آیند، دچار انحراف اخلاقی شده و سلات روانی و روابط جنسی پاک از بین می رود. از این روست که نتیجه اباحه گری جنسی به افزایش پدیده هایی، مثل فرزندان تک والدینی، زنان و مردانی که تنها زندگی می کنند، بچه های نامشروع و... خواهد انجامید. بنابراین لزوم نظارت سخت گیرانه و دقیق در فضای مجازی از سوی نهادهای مسئول و والدین رخ می نماید. وظیفه نهادهای فرهنگی نیز در فرهنگ سازی در جهت بهره برداری صحیح از اینترنت بسیار مهم و تأثیرگذار است.

کاهش امنیت و احساس آرامش، به ویژه در کاربری اینترنتی

یکی از آثار جرایمی؛ از قبیل دسترسی غیرمجاز، شنود و دریافت غیرمجاز، جعل داده ها، تخریب و ایجاد اختلال در داده ها، اختلال در سیستم، ممانعت از دستیابی، سرقت داده ها؛ کاهش امنیت شهروندان جامعه و به خطر افتادن حریم خصوصی ایشان است.

شاید بعضی وقت ها در محاورات خصوصی، چیزی را بگوییم که امید داشته باشیم که خوانندگان آن را به فراموشی بسپارند یا چیزی را بنویسیم که بعدها از آن پشیمان گشته و امیدوار باشیم که خوانندگان برگه های ما را در لابلای دیگر برگه های متعدّد و متفرق بایگانی خویش گم کنند و دیگر به خواندن آنها مبادرت نورزند؛ ولی فناوری اطلاعات به همه این امکان را می دهد، که همه اطلاعات حال و گذشته را به گونه ای سامان مند بایگانی و ذخیره نموده و هر وقت که آن را لازم داشتند، فوراً بیابند. از این جهت، اگر حریم خصوصی شما در زمان و مکانی خاص افشا گردد، امید نداشته باشید که کاربران رایانه ها آن را فراموش کنند؛ چرا که فناوری اطلاعات این امکان را سلب کرده است. اینکه شما چه چیزهایی خریده اید و از کجا آنها را تهیه کرده اید، پولش را از کجا آورده اید و چقدر به چه کسی اهدا کرده اید و از چه کسی چه انتظاراتی دارید و با چه کسانی نامه پراکنی می کنید، همه و همه در دنیای رایانه ای، درون بلندگوهایی پخش می شود، که اوّلاً: امکان شنیدن آن برای همکان وجود دارد و ثانیاً: هرگز آوای مکرر و باقی آنها خاموش نمی شود و همواره با هرعملیات الکترونیکی شما، بر حجم آنها اضافه می شود.

امروزه حریم خصوصی اشخاص در معرض خطراتی است، که قبل از فناوری اطلاعات هرگز وجود نداشت، همان طور که قبل از پیشدایش فناوری الکتریسیته هیچ کس درمعرض خطر برق گرفتی نبود، حال باید مواظب بود که توسعه فناوری، حریم خصوصی افراد را به آتش نکشد. اینکه چه کسانی در قبال این خطرات پیش آمده مسئولیت دارند؟ و یا با چه تدابیری باید این احساس عدم امنیت را کاهش داد؟ سؤال هایی است که در این باره مطرح است. البته مقابله با جرایم رایانه ای و حفاظت دقیق از داده ها، هم از طریق دولت و هم از طریق سازمان های خدمت رسان و هم از طریق خود افراد، در کاهش این ناامنی بسیار مؤثر خواهد بود. در این مسر کارشناسان واگذاری IP و استفاده از پروکسی (PRO×Y)، نصب دیوار آتشین (Fire Wall)، نصب ضد ویروس و ضد جاسوسی (Anti Virus; Anti SPy Ware) اینترنت و کار فرهنگی را توصیه می کنند.

کاهش علایق و ارزش های ملی نزد کاربر

یکی از ویژگی های اینترنت، جهانی بودن آن است، که با وجود فوایدی که دارد، اثرات مخربی نیز بر فرهنگ های ملی جوامع می گذارد؛ چرا که کاربران با استفاده از اینترنت ضمن این که با زبان انگلیسی حاکم بر آن درگیر هستند، از زبان ملی خود دور می شوند، به عنوان مثال در چت های اینترنتی، فارسی زبانان بیشتر از الفبای انگلیسی به جای الفبای فارسی استفاده می کنند (که یکی از دلایل آن کمبود نرم افزارهای قدرتمند فارسی است). گسترش این کاربرد خود موجب تضعیف الفبای فارسی خواهد شد.

تغییر هنجارها و التقاط فرهنگی

با توجه به تفاوت هنجارها از جامعه ای نسبت به جامعه دیگر، امکانات الکترونیکی از جمله فضای مجازی تبادل و تأثر فرهنگی را رونق می دهد. در این بین فرهنگ های ضعیف یا صاحبان فرهنگ های قدرتمند، اما کم تلاش متأثر از فرهنگ مهاجم قرار خواهند گرفت. فرهنگ اسلامی نیز در این تبادل گرچه فرهنگی با پشتوانه است، اما در صورتی که مسلمین در شناخت و شناساندن آن نکوشند در برابر فرهنگ مهاجم غرب دچار التقاط و تغییر خواهند شد.

ناامنی مالی و سرمایه گذاری

یکی از اساسی ترین باورهای مورد قبول اغلب جوامع، مالکیت بر اموال است. در فضای مجازی، با مطرح شدن مال الکترونیکی، که به شکل پول الکترونیکی، داده ها و اسناد با ارزش و... است، لزوم حفظ امنیت مالی و مراقبت از آن برعهده حکومت خواهد بود. از این رو یکی از آثار کلاهبرداری و سرقت الکترونیکی، ناامنی سرمایه گذاری در حوزه اموال الکترونیکی است.

کم رنگ شدن ارزش های مترقی

هرجامعه، صاحب ارزش هایی است که ناشی از فرهنگ آن است، اما برخی ارزش های مترقی در جوامع اسلامی است، که در اثر تأثیر از فرهنگ بی بندبار و اباحه گرغرب در حال کم رنگ شدن است. ارزش هایی مثل حیا و عفت زن، اهمیت داشتن شخصیت انسان نه جنسیت آن، قبح عریان نمایی بدن به ویژه شرمگاه و... که در نتیجه رواج استفاده از مطالب مستهجن و ملاک شدن بولالهوسی در روابط انسانی در حال کم رنگ شدن است. دین چابنر در مقاله ای، چنین پیامدهایی را ناشی از رواج اباحه گری جنسی و هرزه نگاری دانسته و می گوید: «مطالعات دقیق و گسترده ای در طول این سال ها در این باره صورت نگرفته است، ولی روانشناسان شبکه ای بی سی نیوز (ABC News)، براساس تجربیات خود در مواردی که با کودکان سروکار داشته آند، براین باورند که پسرانی که با تصاویر خشونت آمیز و مستهجن سروکار داشته اند، اغلب انگیزه های بوالهوسانه ای نسبت به دختران دارند؛ در عین حال، دختران نیز پاسخ مثبتی به این گونه تمایلات پسرها نشان می دهند». در نتیجه رواج بوالهوسی است که بلوتوث و ارسال تصاویر مستهجن در میان جوامع اسلامی رشد می یابد، روابط آزاد دختر و پسر ترویج می شود، کم پوشی و عریان پوشی در میهمانی ها و عروسی ها، به ویژه در میان جوانان گسترش می یابد.

ج. آثار سیاسی(تزلزل در حاکمیت و اقتدار سیاسی)

بارزترین ویژگی اینترنت، انباشت اطلاعات متنوع در آن است و این ویژگی آن را به بزرگ ترین انبار اطلاعاتی جهان تبدیل کرده است، به نحوی که خوب و بد، حقّ و باطل به شیوه های رنگارنگ به ارائه خواسته ها و دانسته های خود می پردازند.

از این رو این کاربران هستند که در برابر حجم وسیعی از اطلاعات سردرگم می مانند و باید انتخاب کنند. برخی براین عقیه اند که این آزادی اطلاعات گامی است در طریق دموکراسی؛ چرا که کاربران دسترسی به همه نوع اطلاعات دارند و لذا می توانند از میان آنها، آنچه به نظرشان درست تر می نماید، برگزینند و دنباله بهترین اندیشه در زمینه های مختلف سیاسی، فرهنگی و... است.

اما آیا کاربران در انتخاب اطلاعات آزادی کامل دارند؟ آیا اطلاعات همانگونه که هست در اختیار کاربران قرار می گیرد، اینها سؤالاتی است که تأمّل در آن، نظر طرفداران آزادی اطلاعات را متزلزل می کند. به عنوان نمونه وقتی یک کاربر بخواهد از طریق جستجوگرهای قدرتمندی، چون گوگل و یاهو به دنبال موضوعی، مثلاً درباره ایران (کلمه Iranرا تایپ کند) بگردد، آیا این موتورهای جستجو صادقانه مهم ترین و دقیق ترین اطلاعات را در این باره ارائه می دهند؟ اما حقیقت جز این است، چرا که مطالعات نشان می دهد، فضای حاکم بر اینترنت و ساختار تشکیل دهنده آن، همه براساس اهداف و سیاست های گرداننده اصلی اینترنت؛ یعنی آمریکا و از طریق شرکت های محوری، چون آیکن (ICANN) طرح ریزی شده است.

به عنوان نمونه می توان به دو مورد اشاره کرد:

1. وب سایت مشهور گوگل و بسیاری از موتورهای جستجوی مشهور اینترنت. براساس برخی از سیاست های سانسوری که در فوق به آن اشاره شد، اقدام به ارائه اطلاعاتی از پیش تعیین شده براساس کلید واژه های کاربر می کنند، که معمولاً شمار زیادی از کاربران، این نتایج را که در ردیف های اول تا 50 نتایج جستجو قرار دارد، مورد استفاده نهایی خود قرار داده و استنباط های نهایی و برداشت های کلّی خود را براساس این موارد، کسب و معرفی می کنند. به عنوان مثال کلید واژه هایی، مانند ایران، عراق، کره، هنگامی که در باکس جستجو تایپ شده و جستجو می شود، در بالاترین فهرست نتایج جستجو، صفحات وبی نشان داده می شود که به نوعی تعلّق مستقیم و یا غیرمستقیم آشکار به بخش های اطلاعاتی و امنیتی آمریکا دارد. مثلاً در مورد عراق، عراقی که از نگاه اسناد سازمان جاسوسی آمریکا و بخش های اطلاع رسانی دیگر داخل و خارج از آمریکا مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است، به کاربران جستجوگر کلید واژه عراق، معرفی می شود.

سرچشمه اصلی این امر تلاش گسترده آمریکائیان مبنی بر تسلّط بلامنازع بر شاهراه جهانی اطلاع رسانی و ارائه تصویری از جهان براساس نگاه آمریکا و سیاست جهانی آن به هر شهرند دهکده جهانی است، که از طریق مکانی به نام اینترنت، جهان را زیرکاوش خود قرار می دهند.

2. از دیگر مواردی که می توان از آن به عنوان نوعی از دیپلماسی انحصارطلبی آمریکا در اینترنت به شمار آورد و آن را زمینه ساز بستر شعار: «جهان یا اینترنت را از نگاه آمریکا بنگرید»، دانست، ایجاد پایگاه های خبری متعدد در اینترنت توسط سازمان هایی است که توسط ایالات متحده مورد حمایت معنوی و مادی قرار می گیرند تا حجم قابل توجهی از اطلاعات خبری و رسانه ای که در اینترنت منتشر و در اختیار اکثر کاربران شبکه در اقصی نقاط جهان قرار می گیرد، به گونه ای مرتبط با آنچه آن را می توان دیپلماسی انحصارطلبی رسانه ای آمریکا خواند، قرار گیرد. به عنوان مثال، شبکه اینترنتی ورلدنیوز، که دارای بیش از پانصد سایت اینترنتی خبری و اطلاعاتی به بیش از 10 زبان زنده دنیا می باشد و همواره اخبار منتشر شده توسط سایت های خبری مختلف این شبکه عظیم خبری در فهرست های بالایی نتایج جستجو قرار می گیرد، با روزآوری مرتب و مکرر خود و انتشار حجم قابل ملاحظه ای از اخبار و اطلاعات متنوع در اینترنت، تفسیر خبری و اطلاعاتی خاصی را به کاربران وب ارائه می کند که در ورای آن، نوعی خط دهی مبتنی بر سایبر آمریکایی قرار دارد. نوعی نسخه پیچی خودخواهانه و انحصارطلبی برای فضای اطلاعاتی شناور در اینترنت که روزانه مورد استفاده حجم عظیمی از شهروندان دهکده جهانی قرار می گیرد. به هر حال دیپلماسی نوین واشنگتن که بر محور اطلاعات، ارتباطات و تلاش برای مونوپول کردن این روند در رسانه ای اثرگذار و فراگیر بنام اینترنت، بنیانگذاری شده است، بیش از پیش یافتن راه های امنیتی مطمئن با ضریب اثرگذاری بیشتر و اثرپذیری مخرب کمتر را جستجو می کند که در نهایت، راه اندازی پلیس اینترنتی به مرکزیت آمریکا و به اختیار درآوردن رسانه وب را در سال های آینده هدف قرار داده است.

امریکه شدیداً مغایر با اصول فراگیری است، که اینترنت را شاهراهی برای تسریع ارتباطات و انتشار بهینه و غیرسانسوری اطلاعات توسط هر شخص و در هر مکان با رعایت حقوق مادی و معنوی مربوط تصور می کند. قطعاً هرکاربری که بداند برای وی برنامه های از پیش تعیین شده ای در رسانه سایبر تهیه شده و حقّ انتخاب و عمل بیشتر و بهتری را ندارد و همواره پلیسی مخفی و غیرتأیید شده توسط کشورهای حاضر در اینترنت، پست الکترونیک، وبلاگ، سایت اینترنتی و عملکردهای مختلف او را زیرنظر خواهد داشت، همواره دیسکانکت بودن را بر آنلاین بودن، ترجیح خواهد داد.

همچنانکه می دانیم، اطلاعات در تصمیم گیری های سیاسی مردم بزگ ترین نقش را دارند، لذا اطلاعات انبوه در انباری به نام اینترنت می تواند نقش پررنگی در هدایت افکار عمومی و گزینش های سیاسی کاربران داشته باشد. در این شرایط نحوه ارائه اطلاعات در انتخابات یک کشور بسیار تدثیرگذار خواهد بود و خواهد توانست در نحوه چینش مهره های هیئت حاکمه کشورها مؤثر باشد. از این رو اینترنت می تواند تهدیدی علیه حاکمیّت کشورها باشد و با ارائه اطلاعات هدفمند و همسو با رسانه های آمریکایی هرصدای مخالف دیدگاه های آمریکا را منزوی و کم اثر کند. در نتیه با کار هماهنگ رسانه ای، انتخابات کشورها را به جهتی که آمریکا و همدستانش می خواهند، سوق دهد. بدین سبب است که عمده کردها برای مقابله با این روند تدابیری، چون فیلتر و مسدود کردن سایت هایی که در جهت تزلزل حاکمیت ایشان اطلاعات ارائه می کنند، اتخاذ می نمایند.

در چین، پیتر ییپ معاون شرکت دولتی اینترنت چین که شرکتش اینترنت را در انحصار خود گرفت، گفت: ما علاقه ای به قمار، پورنوگرافی و موارد حساسیت برانگیز سیاسی نداریم. چین با سرمایه گذاری عظیم در صنایع الکترونیکی و کامپیوتر و با همکاری شرکت های دولتی با غول های اینترنتی آمریکا برای ایجاد خدمات مبتنی بر وب با استانداردهای کیفی AOL و استانداردهای اخلاقی و قانونی چین و جلب همکاری AOL و NetscaPeبرای تولید یک پویشگر اینترنت به زبان چینی و پرداخت هزینه عظیم برای فیلتر کردن محتوای نامناسب اخلاقی و سیاسی در اینترنت، سعی در حفظ امنیت سیاسی و فرهنگی خود دارد.

به همین ترتیب تقریباً در تمام کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، کنترل قوی دولتی بر محتوا و توزیع اطلاعات وجود دارد. این کنترل ها به علل مذهبی، سیاسی و فشارهای داخلی صورت می گیرد. روش اصلی کنترل اطلاعات الکترونیک در این کشورها انحصار مخابرات در شرکت های دولت است.

اسرائیل نیز در میان کشورهای خاورمیانه تلاش بسیاری در جهت دستیابی به امنیت کرد، تا آنجا که با صرف هزینه کلانی به تولید CheckPiont با پیشنیه و ریشه در کاربردهای نظامی - بعنوان یکی از قابل اطمینان ترین و پرفروش ترین فایروال های جهان که کشورهای عربی نیز به آن متکی هستند، در جهت سیاست های اینترنتی خود اقدام کرد.

ده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل ششم

راهکارهای پیشگیرانه

برای جرائم رایانه ای

 

 

جرائم رایانه ای و راهکارهای پیشگیرانه

 

 جرایم رایانه ای، جرائمی است وارداتی که با ورود کامپیوتر و استفاده از اینترنت در سطح گسترده در کشور رواج پیدا کرده است. از ورود اینترنت به کشور از سال 1370 آغاز شد و در سال 1372 به تکامل رسید. اما در این چند سال نبود قانونی مدون باعث گردید که  بسیاری از مجرمین رایانه ای از زیر مجازات فرار کنند وبه جرایم خود ادامه دهند و استناد آنها نیز به اصل برائت و اصل قانونی بودن جرم و مجازات بود که استناد درستی هم بود. با تصويب قانون جرايم رايانه‌اي (1388)، مفاهيم وجرايم تازه‌اي در حقوق كيفري ايران خلق شد كه هريك نيازمند بررسي‌هاي دقيق وكارشناسانه مي‌باشد. وقتي درخصوص فناوري بحث مي‌شود، نمي‌توان رايانه را ناديده گرفت. رايانه هم خود بزرگ ترين فناوري عصر حاضر است و هم ساير فناوري‌هاي نوين يا به وسيله آن و يا بر بستر آن شكل مي‌گيرند . حقوق كيفري نوين، امروزه با جرايم و مجرمان ‌رايانه‌اي طرف است . ماهيت و ويژگي اين دسته از جرايم به نحوي اساسي با جرايم سنتي تفاوت دارد. امروزه، مجرمان ‌رايانه‌اي در مكان‌هايي به غير از نقاطي‌كه آثار و نتايج اعمال آنها ظاهر مي‌شود، قرار دارند. در صورتي‌كه كارايي قوانين جزايي موجود و متداول، منحصر به قلمرو خاصي است و به دليل آنكه اجزاي عنصر مادي كاملاً يا بعضاً تغيير يافته و برخي عناوين مجرمانه تازه هم به وجود آمده است، نمي‌توان مجرمان را با قوانين قبلي محاكمه كرد.

     جرایم اینترنتی و رایانه ای نوعی جرایم جدید می باشد. طيف گسترده افعال مجرمانه‌اي كه ذيل اين مفهوم جا دارند و ماهيت متغير آنها كه ناشي از پيشرفت لحظه به لحظه فناوري اطلاعات و شيوه‌هاي سوءاستفاده از آن است ارائه تعريف جامع و مانع و خالي از مناقشه را مشكل و چه بسا غيرممكن مي‌سازد؛ تا آنجا كه در جديدترين و جامع‌ترين سند بين‌المللي موجود در اين زمينه (کنوانسيون جرايم سايبر 2001 بوداپست) تعريفي از اين جرايم به عمل نيامده است. به نظر می رسد کامل ترین تعریف این باشد: «هر جرمي كه قانونگذار به صراحت رايانه را به منزله موضوع يا وسيله جرم جزء ركن مادي آن اعلام كرده باشد، يا عملاً رايانه به منزله موضوع يا وسيله ارتكاب يا وسيله ذخيره يا پردازش يا انتقال دلايل جرم در آن نقش داشته باشد».  این تعریف هم علاوه بر جرايم ذكر شده در دو دسته قبل، جرايمي را نيز‌كه صرفاً دلايل آنها يا اطلاعات مربوطه در رايانه ذخيره شده‌اند، به لحاظ تأمين بهتر اهداف تحقيق و تعقيب جرم با در نظر گرفتن قواعد خاص آيين دادرسي کيفري، جزء جرايم رايانه‌اي دانسته است.

نقش اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت نظارت و پیشگیری از وقوع جرایم رایانه ای:

  1. نقش دادستان برای پیشگیری از وقوع جرایم رایانه ای:

 واقع بينانه بايد در نظر داشت كه استفاده از بسياري اهرم‌هاي اعمال روش‌هاي پيشگيرانه در دسترس ما نيست ؛چرا كه اساساً اين فن‌آوري، يك فن‌آوري وارداتي است و ما در برابر جريان يك طرفه‌اي قرار گرفته‌ايم كه از خيلي جهات دست ما را براي اعمال اراده بسته است، اما در عين حال از روش كنترل و نظارتي فيلترينگ مي‌توان به عنوان يك اقدام پدافندي تا حدودي بازدارنده استفاده كرد؛ چنانچه بموجب مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، شماره 59 مورخ 10دي سال 81، كميته‌اي تحت عنوان «كميته‌ تعيين مصاديق پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني رايانه‌اي غيرمجاز»  براي بررسي و احراز مصاديق فعاليت‌هاي غيرمجاز در عرصه سايبر تشكيل تا اعمال فيلترينگ با توجه به جميع جهات فرهنگي، امنيتي و غيره مورد بهره‌برداري قرار داده شود.  

  اگرچه بنظر مي‌رسد اين كميته از آنجا كه ماهيت غيرقضايي دارد، نمي‌تواند موجب اعطا يا سلب حق از اشخاص باشد، چرا كه فيلتر كردن يا رفع فيلترينگ سايت، بايد صرفاً با مجوز مقام ذيصلاح قضايي انجام شود. شايان ذكر است در مجموعه مقررات پالايش و فيلترينگ 14 عنوان مجرمانه از جمله توهين به مقدسات، اشاعه فحشا و نشر اكاذيب و توهين به علما و مسئولان و ... قيد شده است. علاوه بر اين، عناوين مجرمانه‌اي در قوانين جاري از جمله مواد 639 و 640 قانون مجازات اسلامي آمده است اگرچه اعمال كنترل و نظارت قضايي ـ امنيتي و پليسي در گستره كشوري، هر يك تعريف و مبناي قانوني خاص خود را دارد ، اما بنظر مي‌رسد اين كنترل و نظارت از حيث قضايي در وهله نخست متوجه دادسرا است؛ چرا كه دادسرا بايد به عنوان نهاد كشف و تعقيب، مترصد به انجام اقدامهاي لازم برآيد و در برابر جرايم مشهود توسط ضابطان يا گزارش ثالث يا حتي اخذ نظر از كارشناس، مبادرت به انجام روند قضايي مقتضي كند. همچنين در مواردي كه جرم داراي جنبه عمومي است و از جمله جرايم فضاي سايبر كه در معرض ديد ميليون‌ها انسان قرار دارد و از مختصات و ويژگي‌هاي جرم عمومي برخوردار است به نيابت از جامعه از حقوق ايشان صيانت و نقش مدعي‌العمومي خود را در اين پروسه ايفا كند.

 البته اين موضوع چون كاملاً ماهيتي مركب (اعم از فني و حقوقي و قضايي) دارد بايد توسط اشخاص صاحب صلاحيت در حوزه‌هاي مذكور مورد توجه قرار گيرد، اما بنظر مي‌رسد نقش دادستان به عنوان مرجع صيانت از حقوق عمومي و مقام تعقيب، كليدي و محوري است.

با عنايت به اين‌كه رسالت پيشگيري از وقوع جرم نيز از جمله وظايف مقرر در بند 5 اصل 156 قانون اساسي است و بطور خاص براساس رويه قضايي و اختيارات مفوضه رئيس قوه قضاييه، متوجه دادستان كل كشور است، بنظر مي‌رسد دادستان كل كه مدعي‌العموم با صلاحيت كشوري است، مقام ذيصلاح براي ورود به مسأله سالم كردن فضاي سايبر و پيشگيري از بروز جرايم در اين فضا است.

علاوه بر اين، موضوع نظارت دادستان بر حسن جريان امور و از جمله مفاد اصل 161 قانون اساسي و ماده 17 قانون اصلاح پاره‌اي از قوانين دادگستري دال بر ايفاي وظيفه ذاتي نظارت دادستان كل بر دادسراهاي سراسر كشور، مقوم و مؤيد اين نظريه است. بر همين اساس دادستاني كل كشور طرح تشكيل ستادي تحت عنوان «ستاد پيشگيري و مبارزه با جرايم فن‌آوري اطلاعات» را محضر رياست قوه قضائيه ارائه كرد كه بموجب آن، اين ستاد در گستره كشوري مبادرت به ايجاد وحدت رويه قضايي در مواجهه با موارد مجرمانه مذكور كرده است و همچنين در زمينه پيشگيري از وقوع جرايم در فضاي سايبر ارائه طريق خواهد كرد.

2- پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات ایران:

         نام مختصر فتا، یک واحد تخصصی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است که در ۳ بهمن ۱۳۸۹ (۲۳ ژانویه ۲۰۱۱) شروع به کار کرد و وظیفه آن مقابله با جرایم اینترنتی، کلاهبرداری و جعل در فضای سایبر و حفاظت از اسرار ملی بر روی شبکه اینترنت است. تشکیل پليس «فتا» به معناي ايجاد محدوديت براي مردم و ايجاد مداخله در حريم خصوصي آنها نيست بلكه پيش‌بيني جرايم جديد در حوزه‌هاي جديد اينترنتي و پيشگيري اجتماعي است. این اقدام را می‌توان واکنش پلیس به انتشار کرم رایانه‌ای استاکس نت و همچنین مقابله با کنترل فضای سایبر توسط مخالفان حکومت ایران (بعد از ناآرامی ایران پس از اعلام نتایج انتخابات ۱۳۸۸) دانست. حوزه فعاليت اين پليس برخورد با جرائم سايبري نظير مسايل اخلاقي، اقتصادي و حتي تروريسم است.

3- نقش مردم در پیشگیری از وقوع جرایم رایانه ای:

       مردم خودشان اطلاعات خود را در فضاي مجازي فاش مي‌كنند.  به عبارتی اشخاصی هستند که از اینترنت اطلاع کافی ندارند و بدون اطلاع ، اقدام به چت کردن با افراد ناآشنا می نمایند. این اشخاص ، اطلاعات شخصی خودشان را در معرض دسترس این افراد قرار می دهند.  به این گونه که توسط افراد متخصص هک شده و اطلاعات شخصی شان در اختیار آنها قرار می گیرد. همچنین گاهی اوقات اشخاص برای خرید یک محصول از یک سایت ، رمز عبور کارت شتاب خود را در اختیار متصدیان سایت قرار داده و سبب می شوند که از کارت آنها پول برداشت شود که می بایست پس از اقدام به پرداخت های اینترنتی از جمله شهریه و قبوض ،  رمز خود را بر روی سیستم قرار نداده و یا حذف نماییم که مورد سوء استفاده دیگران قرار نگیرد .

   4 - نصب آنتی ویروسها و نرم افرارهایی که وظیفه حذف یا جلوگیری از ورود کرم های اینترنتی دارند:

      برای جلوگیری از دزدی اطلاعات، خیلی از ویروس ها و کرم های اینترنتی هنگامی که وارد کامپیوتر    می شوند سیستم امنیتی را از کار می اندازند و اقدام به دادن اطلاعات شخص دریافت کننده  به شخص فرستنده ویروس می نمایند که از طریق آنتی ویروس ها و ضدکرم های اینترنتی که به روز شده اند  می توان از ورود آن ها و سرقت داده ها جلو گیری کرد.

5- اقدامی که جدیداً توسط وزارت بازگانی صورت گرفته:

     به منظور کنترل و نظارت بر روی سایت های اینترنتی که در امور بازرگانی فعال بوده و خدمات اینترنتی به کاربران ارائه می دهند ، جلساتی میان پلیس فتا و وزارت بازرگانی برگزار شد و شرکت های ارائه دهنده خدمات اینترنتی و فعال در امور بازرگانی تحت نظارت پلیس قرار گرفته و ساماندهی شوند.

6- ارتش سایبری ایران:

        ( هک کردن سایت هایی که برخلاف قانون جرایم رایانه ای عمل می کنند) نام ارتش سایبری ایران زمانی بر سر زبان‌ها افتاد که در اولین حمله سایت توئیتر را مورد حمله قرار داد و در پیامی که در سایت قرار داده بود، از حمایت از اغتشاش در ایران توسط توئیتر انتقاد کرده بود. در پیام هکرها آمده بود: «آمریکا فکر میکند که دارد اینترنت را با دسترسیاش کنترل و مدیریت میکند، اما این طور نیست؛ این ما هستیم که اینترنت را با قدرت‌مان کنترل و مدیریت میکنیم. بنابراین، سعی نکنید مردم ایران را تحریک کنید. ارتش سایبری ایران نامی است که افراد نامشخصی برای فعالیت‌های غیرمتعارف خود روی اینترنت به کار می‌برند. درباره این گروه اطلاعات چندانی در دسترس نیست، اما برخی منابع احتمال وابستگی آن به دولت ایران را مطرح کرده‌اند. این گروه به چندین وب سایت آمریکایی و چینی و همچنین وب‌گاه‌های حامی جنبش سبز و مخالف دولت جمهوری اسلامی ایران، حمله کرده‌است . طرح تشکیل ارتش سایبری ایران از سال ۸۴ در سپاه مطرح شد، اما با افزایش تبلیغات علیه دولت نهم در اجرای آن تسریع به عمل آمد . مدتی بعد گروهی بسیار وسیع تشکیل شد که تعداد اعضای آن از چند نام بسیار فراتر می‌رفت  و برخی چانه‌زنی‌ها از ارتباط مرکز مبارزه با جرائم سازمان یافته سپاه با این گروه خبر می‌دهد . در اردیبهشت ۱۳۸۸ نیز خبرگزاری فارس گزارش داد مؤسسه «Defense Tech» که از مؤسسات نظامی و امنیتی ایالات متحده آمریکا است با استناد به آمار دریافتی از سازمان اطلاعات آمریکا، ایران را جزء پنج کشور دارای قوی‌ترین نیروی سایبری معرفی کرده‌است . این مؤسسه با تاکید بر این که ارتش سایبری ایران زیرمجموعه تیم رصد سایبری سپاه است،

چه باید کرد؟

 

شما می توانید با انجام چند دستورالعمل مؤثر، از رایانه خود در برابر تهدید های سایبری محافظت کنید. پیروی از رهنمودهای ساده زیر کمک خواهد کرد تا خطر حمله را به حداقل برسانید.

▪ مراقب ایمیل هایی باشید که از شما اطلاعات شخصی می خواهند. بسیار بعید است که بانک شما چنین اطلاعاتی را توسط ایمیل از شما بخواهد. اگر تردید دارید با آن تماس بگیرید تا موضوع را بررسی کنند.

▪ در ایمیلی که از شما اطلاعات شخصی می خواهد، فرم مربوطه را پر نکنید. چنین اطلاعاتی را تنها با استفاده از یک سایت ایمن وارد کنید. بررسی کنید که آدرس اینترنتی با &#۰۳۹;https://&#۰۳۹; شروع می شود یا به طور معمول با &#۰۳۹;http://&#۰۳۹;. به دنبال علامت قفل در گوشه پایین و سمت راست مرورگر وب باشید و روی آن دو کلیک (دابل کلیک) کنید تا اعتبار گواهی دیجیتال را بررسی کنید و یا از تلفن برای انجام امور بانکی خود استفاده کنید.

▪ هر مورد مشکوکی را فوراً به بانک گزارش دهید.

▪ هرگز از لینک های داخل ایمیل برای بارگذاری یک صفحه وب استفاده نکنید. در عوض، آدرس اینترنتی را در مرورگر تایپ کنید.

▪ کنترل کنید که آیا آنتی ویروس شما سایت های فیشینگ را مسدود می کند یا نه و آیا نوار ابزاری را نصب می کند که هنگام حملات شناخته شده فیشینگ، هشدار بدهد؟

▪ به طور منظم حساب های بانکی خود (شامل کارت های پیش پرداخت و اعتباری، لیست گردش مالی حساب بانکی و غیره) را کنترل کنید تا مطمئن شوید تراکنش های فهرست شده، قانونی و درست هستند.

مطمئن شوید که از آخرین نسخه مرورگر وب نصب شده در رایانه تان، استفاده می کنید و هرگونه وصله امنیتی نصب شده است.

 

 

 

فصل هفتم

جرایم رایانه ای در کشور

 

 

 

 

 

جرایم رایانه ای مهم در کشور

آمار کاربران اینترنتی ایران بیش از 36 میلیون و 500 هزار نفر است‌ 26 میلیون نفر از کاربران اینترنتی کشور را جوانان تشکیل می‌دهند که بخش زیادی از آنها دانشجو هستند و در واقع 22 درصد فضای اینترنتی کشور توسط دانشجویان استفاده می‌شود.

مهر: رئیس پلیس فتا با تشریح 3 جرم رایانه ای مهم در کشور گفت: جرایم رایانه ای در سال 90 در کشور رشد 3.8 برابری نسبت به سال گذشته داشته و بیشترین آمار مربوط به جرایم رایانه ای بانکی است.

سردار سیدکمال هادیانفر رئیس پلیس فتا در حاشیه ششمین اجلاس معاونان فرهنگی و اجتماعی و نمایندگان وزیر در هیأت‌های نظارت بر تشکل‌های اسلامی دانشگاه‌ها که در شهر مشهد مقدس برگزار شد، با اشاره به اینکه فضای مجازی، فضای جدیدی است که به موازات فضای فیزیکی و واقعی شکل گرفته است، گفت: این فضا فرصت‌های بی‌نظیری را به بسیاری از کشورها می‌دهد ولیکن باید به آسیب‌های جنگ نرمی که از این فضا متوجه جامعه هست، توجه شود.

وی ادامه داد: دانشگاه‌ها باید در این عرصه فعال باشند و به شناسایی فرصت‌ها، تهدیدات و آسیب‌های این حوزه بپردازند، 8 میلیون و 500 هزار جرم اینترنتی در 20 کشور جهان در سال 2009 به ثبت رسیده که یک میلیون و 900 هزار مورد آن مربوط به کشور آمریکا است و کشور کره با 164 هزار فقره جرم اینترنتی در رتبه چهارم جرایم اینترنتی قرار دارد.

 

رئیس پلیس فتا به رشد 3.8 برابری آمار جرایم سایبری ایران در سال 90 نسبت به سال 89 اشاره کرد و گفت: در سال 89 تعداد هزار و 35 فقره جرم اینترنتی در ایران به ثبت رسید که این آمار در سال گذشته به چهار هزار مورد افزایش یافت.

وی یادآورشد: در صورت ادامه روند کنونی رشد جرایم سایبری در ایران، میزان این جرایم در سال جاری به 8 تا 10هزار فقره افزایش می یابد.

وی ادامه داد:‌ چه بخواهیم و چه نخواهیم مردم وارد فضای مجازی می‌شوند و کسی نمی‌تواند از آن جلوگیری کند؛ هم اکنون استفاده از اینترنت در دنیا به عنوان یکی از حقوق بشر در سازمان ملل مطرح است.

 

به اعتقاد وی باید به دنبال مدیریت فضای مجازی با آگاهی بر زوایای پنهان باشیم نه تقابل با این فضا چراکه با توجه به کاهش هزینه‌ها و سرعت انجام کار مجبور به استفاده از این فضا هستیم.

 

رئیس پلیس فتا ادامه داد: ساختارهای کسب و کار سنتی با ساختار تجارت الکترونیک 8 تا 25 درصد صرفه‌جویی در پی دارد؛ در سال 2010، 3 هزار و 750 میلیارد چرخش فناوری در قالب 12.8 تریلیون دلار سهم تجارت صورت گرفت.

 

درآمدهای ناشی از جرایم سایبری

وی درآمدهای ناشی از جرایم سایبری را 388 میلیارد دلار و تفاوت 8 تا 25 درصدی تجارت الکترونیک را 105 میلیارد دلار دانست و افزود: کشورها مجبورند که به این سمت گام بردارند؛ کشورهای توسعه یافته به جهت انتقال ساختارها و بستر‌ها شتابان‌تر به این سمت می‌روند به همین جهت از آسیب پذیری‌ بعدی آن در امان نیستند.

هادیانفر افزود: کشورهای در حال توسعه مانند ایران به جهت تهدیدات زیاد فضای سایبری سعی کرده با حوصله وارد این فضا شود؛ برهمین اساس خیلی از کشورهای دیگر در استفاده از این فناوری عقب‌تر است.

وی درخصوص وضعیت دانشگاه‌ها در استفاده از فضای مجازی تصریح کرد: دانشگاه‌ها هنوز هم حضورشان در فضای مجازی کم است و خیلی جای کار دارند؛ البته پلیس نیز وظیفه دارد به دانشجویان آسیب‌ها، چالش‌ها، تهدیدات و جرایم را بشناساند تا آسیب‌ها کاهش یابد.

 

 

 

 

جرایم بانکی بیشتریم آمار جرایم رایانه ای در کشور

 

وی در خصوص بیشترین جرایم اینترنتی در کشور گفت: 48.5 درصد از جرائم برداشت از حساب بانکی است که این به جهت بی‌موالاتی مالکین در نگهداری رمزهایشان، سوء استفاده اینترنتی از حساب‌هایشان یا نفوذ هکر به شبکه بانکی و برداشت پول بوده است..

هتک حیثیت دومین جرم اینترنتی در کشور است که هادیانفر نمونه آن را ارائه اطلاعات غلط از اساتید دانشگاه، دزدیدن عکس‌ها با استفاده از ایمیل‌های ایجاد شده و انتشار آن در سایت‌ها دانست..

رئیس پلیس فتا کلاهبرداری اینترنتی با استفاده از فیشینگ و فارمینگ را سومین جرم سایبری در کشور تلقی کرد و در توضیح فیشینگ گفت: پایه فیشینگ در آنطرف مرزها بسته شده است؛ در فیشینگ سایتی کاملا شبیه درگاه اینترنتی یک بانک طراحی می‌شود؛ پس از ثبت رمز و پسورد حساب، اطلاعات حساب و رمزها به هکر منقل می‌شود و وی بلافاصله با این اطلاعات حساب فرد را خالی می‌کند.

وی یادآورشد: وظیفه دولت را آماده‌سازی زیرساخت‌ها دانست و اظهار داشت: اگر دولت بستر قانونی برای این فضا ایجاد نکند، بسترهای غیرقانونی ایجاد خواهد ‌شد

بالا رفتن سن ازدواج و بیکاری قشر جوان از علل اصلی جرایم رایانه ای دركشوراست

 قائم مقام نهاد رهبری دانشگاه های پیام نور استان تهران علل اصلی جرایم رایانه ای در کشور را نداشتن شغل و بالا رفتن سن ازدواج در میان قشر جوان کشور دانست.


مرادی درباره علل و ریشه های رشد روز افزون جرایم رایانه ای در میان جوانان اظهار داشت: محدودیت های موجود در جامعه و جذابیت هایی که در فضای سایبر موجود است افراد را بیشتر به استفاده از اینترنت جذب می کند و چون اکثر استفاده کنندگان این پدیده جوانان هستند بنابراین، این گرایش و تاثیرهای منفی و آسیب زا ، بیشتر بر روی جوانان است.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر جایگاه اینترنت در کشور ما علمی و کارآمد نیست ، ادامه داد: این در حالی است که افراد در راستای پیشبرد اهداف مورد نظر به منظور ارتقای سطح علمی کشور کمتر از اینترنت استفاده می کنند زیرا آمارها نشان می دهد که اکثر کاربران اینترنت، بیشتر چت می کنند و حتی چت کردن علمی نیز در این کاربران به ندرت صورت می گیرد و در واقع اینترنت به خوبی نتوانسته در فضای علمی ایران نقش آفرینی كند.
قائم مقام نهاد رهبری در دانشگاه پیام نور تهران در خصوص نحوه استفاده و راه های کاربردی صحیح از اینترنت در کشورمان ابراز داشت: در حال حاضر استفاده درستی از اینترنت نمی شود. این به دلیل قصور مسوولان در عملکردها است زیرا مسوولان باید آموزش استفاده درست از اینترنت را در صدر اهداف آموزشی خود قرار دهند.
وی همچنین با تاکید بر اینکه خانواده ها برای آموزش صحیح استفاده از اینترنت بسیار موثرند ، خاطر نشان کرد: امروزه خانواده ها فقط به خرید رایانه اکتفا می کنند و معتقدند که فرزندان، خود استفاده از آن را یاد می گیرند در صورتی که باید ابتدا فرهنگ استفاده و تذکرهای لازم را به اضافه آموزش مناسب به فرزندان خود بدهند و سپس وسیله را مهیا کنند.

ایسکانیوز می افزاید این در حالی است که طبق آخرین آمار و اطلاعات منتشره از سوی مراجع رسمی و رسانه ملی ، نزدیک به چهار هزار سایت ترویج دهنده فساد اخلاقی برای کشورهای جهان سوم از سوی کشورهای پیشرفته غربی برنامه ریزی شده است بنابراین ضروری به نظر می رسد که مسوولان با فرهنگ سازی مناسب و آموزش به افراد و خانواده ها محیط مجازی امنی را برای کاربران فراهم کنند.

 

فصل هشتم

سوالات مهم در زمینه  جرایم رایانه ای

سوالات ذیل از جمله مهمترین مسائل مربوط به جرایم رایانه است.

 

 منظور از جرم دسترسی غیرمجاز چیست ؟ 

بر اساس قانون اشاره شده هركس به طور غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی كه به‌وسیله تدابیر امنیتی حفاظت‌شده‌است دسترسی یابد، مرتكب دسترسی غیر مجاز محسوب می شود.

در برخی جرایم مثل كلاهبرداری یا جعل مجازات ماموران دولتی تشدید می شود در جرایم رایانه ای نیز همینطور است و چنانچه مأموران دولتی كه مسؤول حفظ داده‌های سری مقرر در ماده (3) قانون جرایم رایانه ای یا سامانه‌های مربوط هستند و به آنها آموزش لازم داده شده است یا داده‌ها یا سامانه‌های مذكور در اختیار آنها قرار گرفته است بر اثر بی‌احتیاطی، بی‌مبالاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت به داده‌ها، حاملهای داده یا سامانه‌های مذكور شوند مجازات شدیدتری خواهند داشت

مجازات جرم دسترسی غیرمجاز چیست ؟ 

بر اساس قانون اشاره شده مرتكب دسترسی غیر مجاز به حبس از نود و یك روز تا یك‌سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا بیست میلیون (20.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد.

منظور از شنود غیرمجاز چیست ؟ 

بر اساس قانون اشاره شده هر كس به طور غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیرعمومی در سامانه‌‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا امواج الكترومغناطیسی یا نوری را شنود كند، مرتكب شنود غیرمجاز تلقی می شود.

مجازات جرم شنود غیرمجاز چیست ؟ مرتكب جرم شنود غیرمجاز به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون (10.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهدشد. 
 

جاسوس رایانه‌ای كیست ؟

هر كس به طور غیرمجاز نسبت به داده‌های سری درحال انتقال یا ذخیره‌شده در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا حاملهای داده مرتكب اعمال زیر شود جاسوس رایانه ای تلقی می‌گردد.

 مصداق اول جاسوس رایانه ای؟

کسی كه به داده‌ها یا تحصیل آنها یا شنود محتوای سری در حال انتقال دسترسی پیدا كند

مصداق دوم جاسوس رایانه ای؟ 

کسی كه داده‌های ر برای اشخاص فاقد صلاحیت در دسترس قراردهد.

مصداق سوم جاسوس رایانه ای؟ 

كسی كه داده‌های برای دولت، سازمان، شركت یا گروه بیگانه یا عاملان آنها افشاء یا در دسترس قرار دهد.

 مجازاتهای جاسوس رایانه ای چه خواهد بود ؟

 الف) مجازات مصداق اول جاسوس رایانه ای عبارت است از

 بیست میلیون (20.000.000) ریال تا شصت میلیون (60.000.000) ریال یا هر دو مجازات. 
ب) مجازات مصداق دوم جاسوس رایانه ای عبارت است از حبس از دو تا ده سال

ج) مجازات مصداق سوم جاسوس رایانه ای عبارت است از حبس از پنج تا پانزده سال

 تشدید مجازات ماموران دولتی در این جرایم 

در برخی جرایم مثل كلاهبرداری یا جعل مجازات ماموران دولتی تشدید می شود در جرایم رایانه ای نیز همینطور است و چنانچه مأموران دولتی كه مسؤول حفظ داده‌های سری مقرر در ماده (3) این قانون یا سامانه‌های مربوط هستند و به آنها آموزش لازم داده شده است یا داده‌ها یا سامانه‌های مذكور در اختیار آنها قرار گرفته است بر اثر بی‌احتیاطی، بی‌مبالاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت به داده‌ها، حاملهای داده یا سامانه‌های مذكور شوند مجازات شدیدتری خواهند داشت.

بر اساس ماده 5 قانون جرایم رایانه ای این اشخاص به مجازات زیر محكوم می شوند: 
حبس از نود و یك روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات.

بعلاوه این اشخاص به انفصال از خدمت از شش ماه تا دو سال نیز محكوم خواهندشد.

 

نتیجه گیری

جرایم رایانهای یکی از پدیده های نوظهوری است که گرچه برخی از جرایم آن شباهت هایی با جرایم سنتی دارد، اما تفاوت هایی در روش و ماهیت و نوع جرم دارد که از لحاظ جرم شناسی و کیفرشناسی و حقوق کیفری پژوهش های نوی را می طلبد.

جرایم رایانه ای به دلیل تأثیرات ناگواری که بر جامعه اطلاعاتی و کاربران دارد، برخورد جدی تری را از سوی دولتمردان سیاسی و قضایی می طلبد. نظارت و فیلتر کردن دقیق تر و جدی تری، چه برای جلوگیری از آسیب های امنیتی و چه آسیب های فرهنگی را می طلبد.

حقوق ایران در زمینه جرایم رایانه ای گرچه تلاش های مفیدی داشته، ولی همنان نیاز به کار و پژوهش در زمینه ابعاد مختلف آن دارد. ضمن اینکه در عرصه قانونگذاری کاستی هایی نیز وجود دارد که امید است با تصویب قانون مجازات جرایم رایانه ای که سال هاست در فراموشخانه مجلس مورد بی مهری است، گامی در این راه برداشته شود متخصصان معتقدند جرم جاسوسي ‌رايانه‌اي، با شدت و پيچيدگي بيشتري در سطح وسيع جهاني ادامه پيدا خواهد كرد). رفته رفته جاسوسي اينترنتي به عنوان ابزاري براي حصول برتري در رقابت بي‌پايان كشورها در زمينه‌هاي صنعتي، اقتصادي، نظامي‌و... تبديل خواهد شد وكشورهاي بيشتري وارد صحنه كارزار ‌رايانه‌اي مي‌شوند. اين جنگي است كه در آن نيازي به استفاده از پياده نظام، هواپيما جنگنده و موشك نيست. كليد موفقيت در اين جنگ اطلاعات است، عوامل جاسوسي ‌رايانه‌اي و اينترنتي نقش پياده نظام اين جنگ پسامدرن را بازي مي‌كنند.

در حال حاضر با عنايت به پيشرفت‌هاي لحظه‌اي در عرصه رايانه و فضاي سايبر ضرورت آموزش‌ بيش از پيش مشخص شده و براي اجراي يك سياست كيفري مؤثر جهت پيشگيري از جرايم ‌رايانه‌اي به‌خصوص جاسوسي رايانه اي و اينترنتي، اين آموزش‌ها بايد در مقاطع مختلف زماني تكرار و روزآمد شوند.

1- از آنجاكه پليس به عنوان ضابط دادگستري وظيفه كشف جرايم را بر عهده دارد، در كنار آموزش قضات وساير مقدمات قضايي، آموزش پليس نيز بايد در سرفصل برنامه‌ريزي‌ها قرار گيرد.

2-آموزش‌هاي عمومي ‌در سطح كارمندان دولت و نظاميان.

3- تا حد ممكن عدم ذخيره سازي داده‌ها و اطلاعات طبقه بندي شده به شبكه‌هاي ‌رايانه‌اي به‌خصوص شبكه جهاني اينترنت.

5- تشكيل هرچه سريع تر مراجع تخصصي قضايي وپليس با عنايت به الزام قانوني ماده 30 ق.ج.روتقويت آنها.

6- مسدود كردن درگاه‌هاي رايانه‌هاي حساس در ادارات به عنوان راهكاري سريع وكم هزينه و در عين حال مؤثر. در اين روش تمامي ‌درگاه‌هاي سيستم‌هاي ‌رايانه‌اي از قبيل درايو CD پورت‌هاي USB و... از طريق سرور (شبكه) بسته شده و به اين ترتيب كاربر رايانه نمي‌تواند هيچ داده و اطلاعاتي را وارد رايانه كرده و يا از آن خارج كند. در اين حالت كاربر تنها به داده‌هاي مجازي‌كه از سوي مسؤولان و به منظور انجام وظيفه روي سيستم او قرار داده شده، دسترسي خواهد داشت.

. اما واقعیت این است که مبارزه و کشف اینگونه جرایم کاری بس دشوار است، چرا که به واسطه ویژگی های فضای مجازی که ظرفیت سوء استفاده از آن را بالا می برد. ویژگی هایی؛ چون بدون مرز بودن فضای مجازی، کم هزینگی و پرثمری و پایین بودن احتمال دستگیری یا مجازات، امکان وارد آوردن خسارات بالا بدون آسیب جسمانی مجرم، آسان بودن تهیه و امکانات و عوامل مورد نیاز جرم، بازتاب جهانی موفقیت، به ویژه در ملات تروریستی و مکتوم ماندن شکست، امکان هماهنگی یکدیگر در جرایم سازمان یافته، امکان جذب حامی و همکار برای ارتکاب جرم از سراسر جهان بدون حضور فیزیکی، امکان جذب منابع مالی و پولشویی آسان تر و هرگونه انجام فعالیت های مالی الکترونیکی در جهت اهداف مجرمانه و... .

با توجه به پیچیدگی جرایم رایانه ای، مطالعه و پژوهش بیشتر و نیز تصویب قوانین مورد نیاز در این زمینه بسیار ضروری است.

 

مراجع

[1]:"قوانین ومقررات ناظر بر جرایم رایانه ای(اینترنتی)"عاطفه زاهدی.وکیل پایه یک دادگستری

[2]:"مجموعه قوانین ومقررات کاربردی جزایی"مولف,گروه علمی موسسه آموزش عالی آزاد چتر دانش.ناشر,آراسبز.نوبت وسال چاپ,اول-1391

[3]: رضوي.محمد.(جرايم سايبري ونقش پليس در پيشگيري ازاين جرايم وكشف آنها)فصل نامه دانش انتظامي.سالن نهم.ش يك.قانون جرايم سايبري مصوب 1388

 

[1]:policing cyber crime BY:petter Gottschalk for www.bookboon.com

 

 

 

 

 

 

 

 

دانلود فایل مرتبط با خبر :
Share
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :(اختیاری)پست الکترونیک :(اختیاری)
نظر شما :    
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۶ + ۶ ارسال
393946
نظرات
۲۰:۰۹
 ساعت -
سه شنبه ۴ مهر ۱۳۹۶
شیما
0
0
پاسخ به این نظر
شیما  
۲۰:۰۹
 ساعت - 
سه شنبه ۴ مهر ۱۳۹۶
مقاله ای فوق العاده عالی در مورد جرایم اینترنتی من تمام مقاله را مطالعه کردم و خیلی به اطلاعاتم افزوده شد. ممنون از به انتشار گذاشتن اطلاعاتتون
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :    
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید :
= ۱۲ + ۲ ارسال
  • مقاله ای فوق العاده عالی در مورد جرایم اینترنتی من تمام مقاله را مطالعه کردم و خیلی به اطلاعاتم افزوده شد. ممنون از به انتشار گذاشتن اطلاعاتتون
۲۰:۰۹
 ساعت -
سه شنبه ۴ مهر ۱۳۹۶
شیما
0
0
پاسخ به این نظر
شیما  
۲۰:۰۹
 ساعت - 
سه شنبه ۴ مهر ۱۳۹۶
مقاله ای فوق العاده عالی در مورد جرایم اینترنتی من تمام مقاله را مطالعه کردم و خیلی به اطلاعاتم افزوده شد. ممنون از به انتشار گذاشتن اطلاعاتتون
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :    
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید :
= ۱۲ + ۲ ارسال
  • مقاله ای فوق العاده عالی در مورد جرایم اینترنتی من تمام مقاله را مطالعه کردم و خیلی به اطلاعاتم افزوده شد. ممنون از به انتشار گذاشتن اطلاعاتتون
۱۰:۴۴
 ساعت -
یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۵
بدون نام
1
0
پاسخ به این نظر
بدون نام  
۱۰:۴۴
 ساعت - 
یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۵
کپی میکنم بعد استفاده میکنم امیدوارم مفید باشه تشکر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :    
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید :
= ۱۲ + ۲ ارسال
  • کپی میکنم بعد استفاده میکنم امیدوارم مفید باشه تشکر
۱۰:۴۴
 ساعت -
یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۵
بدون نام
0
0
پاسخ به این نظر
بدون نام  
۱۰:۴۴
 ساعت - 
یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۵
کپی میکنم بعد استفاده میکنم امیدوارم مفید باشه تشکر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :    
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید :
= ۱۲ + ۲ ارسال
  • کپی میکنم بعد استفاده میکنم امیدوارم مفید باشه تشکر
۱۶:۲۸
 ساعت -
سه شنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۴
رضا
4
1
پاسخ به این نظر
رضا  
۱۶:۲۸
 ساعت - 
سه شنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۴
عالی
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :    
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید :
= ۱۲ + ۲ ارسال
  • عالی