به گزارش پایگاه خبری شباویز به نقل از خبر گزاری فارس،نه شرقی، نه غربی بیش از آنکه یک شعار سیاسی باشد، برآمده از یک مبنای عمیق فکری و اعتقادی در اندیشه امام خمینی (ره) بود. این مبنا بر اساس نفی سلطه و پذیرش اصل توحید و نفی هرگونه شرک و وابستگی شکل گرفت.

امام، با درکی عمیق از تاریخ استعمار و دخالت قدرت‌های بزرگ در امور داخلی ایران این شعار را به عنوان راهی برای رهایی کامل از یوغ وابستگی معرفی کردند.

این رویکرد، نه تنها به دنبال استقلال سیاسی، بلکه به دنبال استقلال فرهنگی و اقتصادی نیز بود و ریشه‌های آن را می‌توان در مبارزات طولانی ملت ایران علیه استعمار و استبداد جستجو کرد.

به کسی باج نمی دهیم

محور اصلی شعار نه شرقی، نه غربی حفظ استقلال ملی است، امام خمینی (ره) این اصل را خط قرمز سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران می‌دانستند و معتقد بودند که بدون استقلال، هویت ملت از بین می‌رود و در معرض سلطه بیگانگان قرار می‌گیرد.

این رویکرد به ایران امکان داد تا در صحنه بین‌المللی به جای دنباله‌روی از سیاست‌های قدرت‌های بزرگ، مواضع مستقل خود را اتخاذ کند و در برابر زیاده‌خواهی‌ها ایستادگی کند.

ارتباط با کشورها در شعار نه شرقی نه غربی چگونه است؟

امام خمینی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، برنامه‌های سیاست خارجی کشور را در راستای حفظ استقلال ملی، خدمت به ایران مستقل و آزاد، استوار کردن سلطه ملت ایران، پایدار کردن روابط با دولت‌هایی که قصد دخالت در امور ایران را ندارند، گسترش روابط با کشورهای اسلامی، دعوت به وحدت دولت‌های اسلامی و تبلیغ اسلام خلاصه نمودند. این اصول نشان‌دهنده یک توازن هوشمندانه بین حفظ استقلال و گسترش روابط با جهان بود.

ایران به دنبال انزوا نبود، بلکه می‌خواست روابط خود را بر پایه احترام متقابل و عدم دخالت در امور داخلی شکل دهد. گسترش روابط با کشورهای اسلامی نیز در راستای ایجاد یک جبهه واحد در برابر قدرت‌های استکباری بود.

دیپلماسی هویت مدار

امام خمینی وظایف وزرای خارجه را در راستای تحقق اهداف نه شرقی، نه غربی تعریف کردند.این وظایف شامل حفظ استقلال و منافع جمهوری اسلامی برقراری روابط حسنه با کشورهایی که قصد دخالت در امور داخلی ایران را ندارند و تلاش برای وحدت کشورهای اسلامی بود. اما نکته حائز اهمیت، تأکید ایشان بر تبلیغ اسلام توسط سفارتخانه‌ها و دیپلمات‌های ایرانی است.

این رویکرد، دیپلماسی را فراتر از یک ابزار صرف برای منافع ملی قرار می‌دهد و به آن بُعدی ایدئولوژیک و رسالتی می‌بخشد. سفارتخانه‌ها و دیپلمات‌ها، نه تنها نمایندگان سیاسی یک کشور، بلکه مبلغان چهره نورانی اسلام برای جهانیان شناخته می‌شوند. این نوع دیپلماسی، بر پایه هویت اسلامی بنا شده و در پی جذب قلوب و نه صرفاً جلب منافع است

ایران‌دوستی؛ مکمل هویت اسلامی

در کنار تاکید بر مبانی اسلامی، ایران‌دوستی و توجه به هویت ملی ایرانی نیز جایگاه ویژه‌ای در ایدئولوژی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران داشت.

امام خمینی با ترکیب این دو عنصر، به جوانان ایران این خودباوری را بخشیدند که قوم ایرانی می‌تواند نقش مهمی در رهایی جهان از سلطه قدرت‌های بیگانه و احیای اسلام ایفا کند. این تلفیق، نشان از یک رویکرد جامع‌نگر داشت که نه تنها بر مبانی اعتقادی، بلکه بر هویت ملی و تاریخی نیز تکیه داشت

بازدیدها: 1